Het 44e Jaarboek komt eraan!

Burgemeester Smeets en aannemer Jan Biesterbos poseren in 1962 bij de eerste steen van de tweeduizendste naoorlogse woning

Nog een maand of twee en het nieuwe jaarboek rolt weer van de persen.
Op 18 augustus zijn kopij en afbeeldingen ingeleverd bij uitgeverij Pirola in Schoorl, waar de komende weken wordt gewerkt aan de lay-out en de opmaak.
De redactie is er opnieuw in geslaagd om een zeer gevarieerde inhoud te realiseren met 22 onderwerpen/artikelen die ook in grootte sterk van elkaar verschillen.

De korte artikelen betreffen bijvoorbeeld de boerderij van Piet Dam, een rampzalige stranddag van vier Amsterdamse meisjes in 1939, de duinresidentie Prinses zu Wied, de boerenknecht van Johanna’s Hof die met de noorderzon vertrok, de laatste eigenaar van de Rustende Jager, de aardbeienteelt, herinneringen aan de Augustinusschool en de Vogelwerkgroep.

Langere verhalen vertellen over het leven van burgemeester Smeets, dat van muzikant Jan van der Schaaf, missionaris Dirk Schut, de geschiedenis van Atletiekvereniging Castricum en die van verzorgingshuis de Santmark.

Ook de beschrijving van – dit keer – de Castricumse familie Admiraal en de gebruikelijke rubrieken ontbreken niet, waaronder Oud over nieuw, Castricum en Bakkum 100 jaar geleden, de Kroniek 2020 en het Jaarverslag.

Wij hopen het nieuwe jaarboek eind oktober te kunnen presenteren, zodat de bezorging en verzending begin november kunnen plaatsvinden.

Donateursavond

Een dankjewel voor onze donateurs!

De jaarlijkse donateursavond komt er weer aan. De avond waarop Oud-Castricum haar donateurs in het zonnetje zet en ze bedankt met een interessante en gezellige bijeenkomst.

Het thema van de donateursbijeenkomst dit jaar is ‘5 veldslagen in en rondom Castricum in 1799’. Over dit onderwerp schreven Bob Latten, John Grooteman en Rob Janssen een boek dat op deze avond met korting wordt aangeboden aan onze donateurs. Een beknopte samenvatting van het boek kunt u lezen in dit leaflet. Twee auteurs van dit boek ( Bob Latten, John Grooteman) zullen over dit onderwerp een uiteenzetting doen.

De donateursavond vindt plaats op 19 november in het Clusius College op de Oranjelaan. De deuren zijn open vanaf 19.30 uur; de avond start om 20.00 uur. Lees er meer over in onze agenda.

Het Wisselkind – een Bakkumse ballade

Door: Eric Bor

Afb. 1. Heinzelmännchen

In Kennemerland, Balladen van de Alkmaarse dichter Willem Hofdijk (1816-1888) staat de sprookjesachtige ballade ‘Het Wisselkind’. Volgens Hofdijk is het een eeuwenoud streekverhaal, dat hij gehoord heeft van de ‘landman’ Klaas Mooij uit Egmond-Binnen. Het gaat over ‘Heinmannekens’, kabouters die in de duinen bij Bakkum leefden. Hun naam is de Nederlandse vorm van ‘Heizelmännchen’, die volgens Duitse sagen kleine Keulse huisgeesten waren. De ballade van Hofdijk draait om een Heinmansdochter. De ballade begint bijna als de bekende Loreleysage:

In de lommer van de berken
Met hun geelen najaarsdosch,
Zat de schoone Heinmans-dochter 1),
Op het groene heuvelmosch.
En ze deed de snaren trillen
Op heur harp van blinkend goud,
En de zoetste toongalm ruischte
Door de duinvallei en ’t woud.

Afb. 2. W. Hofdijk in 1854 naar een litho van A.J. Ehnle

De nimf Loreley zit op een hoge rots aan de oever van de Rijn en betovert de schippers met haar zang en haar schoonheid, waardoor hun schip op de rotsen te pletter slaat. De Heinmansdochter is geen fatale vrouw, maar een zacht dwergachtig meisje. Zij is als baby verwisseld met een mensenkind. Ze heet Belwit. Ridder Anzing, de dorpsoudste van Bakkum, hoort haar spel, aanschouwt haar schoonheid en verklaart haar direct zijn liefde:

“Belwit, lieflijkste aller schonen!
Duinroos, geurende overzoet!
Wat toch heeft de wildernisse
Lokkend voor uw teer gemoed?
Op de Santmark staat mijn huizing,
Cierlijk als een landkasteel –
Belwit! ‘k biede ‘t met mijn harte
U ten recht en wettig deel.”

Maar hij week geen stap ter zij’
Driemaal boog zijn hand zich kruisend . . . .
’t Duingemommel ging voorbij.

Afb. 3. Kennemerland, Balladen

IRidder Azing bezweert haar bij zijn kruisbeeld, dat zij niet van de kabouters afstamt, waardoor hij de betovering die haar aan de kabouters bindt, verbreekt. Dan naderen de boze kabouterscharen:

’t Scheen toen of de duinen golfden
Als een zwaar beroerde plasch
Hij gevoelde ’t aan zijn boezem
Dat daar vreemds rondom hem was.
Haastig bad ze, en roerend smeekend:
„0 voleind, en maak mij vrij:
‘k Zie de ontelbre graauwe scharen,
Zwervend thands om u en mij!”
Dwarlend bruischte ’t rond hen henen.

De macht der liefde overwint alles.

Afb. 4. Loreley

Voetnoot
1) Heinmans = Heinmannekens = kaboutertjes

Bronnen
Tekst:
  • Adriaan Hendriks, Willem Hofdijk, de minstreel van Kennemerland, Amsterdam 1928,

  • Foto’s:
  • Afb. 1. Heinzelmännchen Rien Poortvliet. Das große Buch der Heinzelmännchen,
  • Afb. 2. Willem Hofdijk in 1854 (naar een litho van J.A. Ehle). DBNL (Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren),
  • Afb. 3. Kennemerland, Ballade. Regionaal Archief Alkmaar.
  • Afb. 4. Loreley. Ansichtkaart.

  • N.B. Meer columns van Eric Bor lezen?
    U vindt al zijn columns hier.

    Invasie 1799: onheil over Noord-Holland

    “Gevecht bij Castricum op den 6 october 1799”, de Frans-Bataafse troepen onder leiding van generaal Brune [op wit paard] trekken op richting Castricum. Op de achtergrond rechts het dorp Castricum dat bezet wordt gehouden door de Russen. In de duinen de Engelsen en Schotten. Ets van Reinier Vinkeles naar Dirk Langendijk. Collectie Regionaal Archief Alkmaar.

    Nu precies 222 jaar geleden, in 1799, landde een Brits-Russische expeditiemacht van meer dan 80.000 soldaten op de kust in de kop van Noord-Holland. Ze leverden een heftige strijd tussen Den Helder en Beverwijk met als doel om de revolutionaire Fransen te verdrijven, het Bataafse leger te verslaan en, en passant, het gezag van Oranje te herstellen. Bob Latten, John Grooteman en Rob Janssen schreven een indrukwekkend boek waarin in 300 pagina’s in tekst en beeld inzicht wordt gegeven in het waarom van deze aanval en wat de gevolgen ervan waren.

    Voor het schrijven van het boek hebben Bob Latten, John Grooteman en Rob Janssen hun licht onder andere opgestoken bij Martin en Pieter Blom van Oud-Castricum. Het voorwoord is geschreven door Maarten van Rossum.

    Korting

    Op de donateursavond op 19 november geven Bob Latten en John Grooteman een lezing over het boek. Het boek kost € 25,00 maar deze avond kunnen donateurs van Oud-Castricum in de pauze of na afloop van de lezing dit boek kopen tegen het gereduceerde tarief van € 22,50.

    Donateurs en geïnteresseerden kunnen ook het boek bestellen via een simpele mail aan boblatten1949@gmail.com. Vermeld dan alstublieft uw naam en adres, de tekst ‘Oud-Castricum’ en de wijze waarop u het boek wilt ontvangen.

    Geef één van de drie mogelijkheden aan:

    1. Meenemen aan het einde van de donateursavond op 19 november, als u deze bezoekt,
    2. Afhalen op de open dag in De Duynkant op 21 november van 13.30-16.00 uur,
    3. Verzenden per post. In dat geval komen er portokosten ad € 4.60 bij.

    Ook voor uw vragen kunt u op bovengenoemd e-mailadres (boblatten1949@gmail.com) terecht. Nadat u hebt besteld, ontvangt u een mail met daarin een betaalverzoek.

    Een beknopte samenvatting van het boek kunt u lezen in dit leaflet.

    Donateursavond

    De donateursavond is op 19 november. De deuren zijn open vanaf 19.30 uur; de avond start om 20.00 uur. Het thema van de avond draait om – u raadt het al – 1799: ‘5 veldslagen in en rondom Castricum in 1799’.

    Extra open dagen op 11 en 12 september

    Bezoekers op een open dag. Foto: Hans Boot

    Op 11 en 12 september zijn er weer de jaarlijkse Open Monumentendagen. Ook Oud-Castricum doet daaraan weer mee. U bent deze dagen van harte welkom om onze tentoonstelling te bekijken over de Tweede Wereldoorlog, te snuffelen in onze beeldbank, de historische objecten te bekijken die we hebben verzameld of uw vragen over de geschiedenis van onze omgeving voor te leggen aan onze vrijwilligers. Of natuurlijk om gewoon met elkaar te praten over alles wat de geschiedenis van onze omgeving zo bijzonder maakt!

    Penningmeester en redactieleden: wie helpt ons?

    © Gerd Altmann

    Oud-Castricum is op allerlei fronten actief. Gelukkig hebben we een groot aantal vrijwilligers om allerlei klussen te doen. Van het doen van onderzoek tot het onderhoud van de tuin en van het schrijven van ons jaarboek tot het vullen van onze beeldbank. Het werken met elkaar voor een gemeenschappelijk goed doel, geeft voldoening, en is gezellig.

    Omdat vele handen licht werk maken, zijn we altijd op zoek naar nog meer vrijwilligers. Mensen die incidenteel of structureel een bijdrage willen leveren aan ons werk, zijn altijd welkom. Op dit moment hebben we een aantal concrete vacatures: we zijn op zoek naar een nieuwe penningmeester en naar redactieleden voor ons jaarboek. De penningmeester zal zich – uiteraard – primair bezig houden met de financiën van onze stichting; redactieleden voor het jaarboek bepalen de inhoud van het jaarboek, redigeren artikelen die anderen hebben geschreven, en zorgen ervoor dat tekst en beeld van de artikelen in een mooi boek verzameld worden.

    Heb je belangstelling of wil je meer weten? Neem dan contact op met de secretaris van Oud-Castricum Folkert Bangma via 06-39379208 of secretaris@Oud-Castricum.nl of mail met Rino Zonneveld, bestuurslid.