Duitse V-wapens op Antwerpen vanuit Nederland

Lezing van Pieter Serriens over de periode september 1944 – maart 1945

Als Antwerpen op 4 september 1944 wordt bevrijd heerst er vreugde in de straten van de havenstad. Begin oktober hebben de geallieerden het gehele havengebied onder controle maar de euforie maakt al snel plaats voor angst als blijkt dat de Duitsers de stad bedelven onder een tapijt van Vergeltungsbommen (V1 & V2) die dood en verderf zaaien. Het “vrije’ Antwerpen krijgt te maken met een terreur die in heel België aan ongeveer 9000 Belgen het leven zal kosten.

Een in Nederland vrijwel onbekende geschiedenis omdat hier eigenlijk alleen Londen als algemeen doelwit bekend staat. Nederland was echter samen met het Westen van Duitsland de belangrijkste lanceerplaats voor de beide V-wapens. De ruim 2000 inslagen en 300 dodelijke slachtoffers die er in Nederland te betreuren vielen, steken echter schril af tegen de aantallen die Antwerpen en Londen te verduren kregen. Vooral de inslag op de Antwerpse Cinema Rex, waarbij een V2 in één klap 567 filmtoeschouwers de dood in joeg geeft aan welke impact de terreur te weeg kon brengen. Het is, afgezien van de atoombommen op Hiroshima & Nagasaki, tot op de dag van vandaag de inslag met de meeste dodelijke slachtoffers door 1 enkele bom.

Geen toerist die hier weet van heeft als ze na aankomst op Antwerpen Centraal via de Keyserlei het centrum van de stad inlopen. Een onbeduidende gedenksteen in het trottoir ligt verborgen tussen klapborden van aanliggende restaurants. De tekst bestaat voor de helft uit loftuitingen voor degene die verantwoordelijk zijn voor de plaatsing ervan en dat geeft de plek een bizarre lading.

Het W.O.II-oorlogsverleden wordt op veel plekken in de wereld vercommercialiseerd maar in dit geval slaat men de plank volledig mis. De Belgische historicus Pieter Serrien heeft met zijn boek: ‘Elke dag angst’ de bizarre episode uit het Antwerpse oorlogsverleden aan de passende aandacht geholpen die het verdient. Pieter komt naar Nederland om te vertellen over deze periode.

De slachtoffers, de Nederlandse omwonenden van de lanceerinstellingen, de reddingswerkers, de gevangenen van het kampcomplex Dora en de Duitse daders zoals de obscure Hans Kammler komen uitgebreid aan bod. Ondersteund door fotomateriaal en gefilmde getuigenissen zal Pieter 2 uur lang vertellen hoe oorlog altijd leidt tot een vicieuze cirkel van wraak, geweld en de dood van duizenden.

Gratis wandelexcursies Oer-IJ

Stichting Oer-IJ

Op zes zondagochtenden in september en oktober zijn er wandelexcursies naar locaties in het Oer-IJ-gebied die cruciaal zijn geweest voor de ontstaans- of bewoningsgeschiedenis van dit gebied in de driehoek Zaanstad, Velsen, Alkmaar. Deze zogenaamde icoonplekken vertellen elk voor zich een eigen verhaal over een bepaalde tijdsperiode. Daarbij gaat het om de Voorhistorie met de prominente aanwezigheid van het Oer-IJ bij Castricum, de bouw van twee havenforten door Romeinen rond het begin van de jaartelling in Velsen,  de dichte bewoning in de Vroege Middeleeuwen bij Heiloo, de vele kastelen in de Late Middeleeuwen in de buurt van Egmond, de welvaart als gevolg van de uitvinding van de houtzaagmolen in Uitgeest in de 17e eeuw en de industrie versus het landschap rond het Noordzeekanaal in de Moderne Tijd.

Speciaal daarvoor opgeleide gidsen gaan met de deelnemers van de excursies op weg in het gebied waar die bijzondere ontwikkelingsfasen zich hebben voorgedaan. Ze vertellen daar hun verhaal en laten zien wat je er nog van kunt terugzien; soms bepaalde de omgeving het gebruik, een andere keer zetten de bewoners met ingrepen het landschap naar hun hand.

Deelname aan de excursies is gratis. Er moet wel vooraf worden ingeschreven. De excursies duren ongeveer 2 ½ uur. Verdere bijzonderheden over de data en startlocaties zijn te vinden op de website oerij.eu. Wie zich wil voorbereiden vindt daar een korte beschrijving van elke ontwikkelingsfase. Ook de lezingen die deskundigen voor de bijscholing van de gidsen  hebben gehouden, zijn hier te vinden.

De zes wandelexcursies vinden plaats in het kader van het themajaar Ode aan het Landschap. De eerste rondleiding  is op zondag 19 september in Castricum met als startlocatie Huis van Hilde. Er wordt onder meer een bezoek gebracht aan de uitkijktoren op de Papenberg. Daar vandaan is het stroomgebied van het verdwenen Oer-IJ nog verrassend goed in het landschap terug te zien.

Klik hier voor een overzicht van de excursies: data, startlocaties en wat de thema’s zijn van de verschillende wandelingen.

De familie Drukker en de tragiek van joods Alkmaar

Persbericht van het Regionaal Archief Alkmaar

ALKMAAR – Het Regionaal Archief verzorgt een live online presentatie over het lot van de joodse familie Drukker en hun joodse stadsgenoten, vanaf de jaren dertig tot en met de Tweede Wereldoorlog. De presentatie is op donderdagavond 29 april gratis te volgen. De spreker, historicus en archivaris Jan van Baar, baseert zijn lezing op zijn recentelijk verschenen boek ‘De familie Drukker en de tragiek van joods Alkmaar’.

Cover van het boek ‘De familie Drukker en de tragiek van joods Alkmaar’

Bram Drukker woonde met zijn vrouw Juliette en dochter Marjan in Alkmaar toen de oorlog uitbrak. Het gezin overleefde die oorlog niet – Marjan werd maar 15 jaar. Het verhaal van de familie is op papier gezet door Jan van Baar. Met behulp van de herinneringen van Bram, geschreven in drie schriftjes, verschillende brieven die het gezin vanuit Westerbork schreef en talloze andere bronnen, zorgt Van Baar ervoor dat het lot van de familie niet wordt vergeten.

De lezing van 29 april is gebaseerd op Van Baars boek en is rijkelijk geïllustreerd. Hij neemt de online aanwezigen mee in het leven van het gezin: hun tijd in de joodse gemeenschap van Alkmaar in de jaren dertig, de gevolgen van de bezetting, de gedwongen verhuizing naar Amsterdam en de onderduik, de tijd in Westerbork en uiteindelijk hun dood in een Duits vernietigingskamp.

De presentatie is gratis en vindt online plaats op donderdagavond 29 april, van 19.30 tot circa 21.00. Aanmelden kan via http://bit.ly/famdrukker en is verplicht. Dit kan tot uiterlijk 27 april. Een dag voor de lezing ontvangen deelnemers een deelnamelink.

Vrienden van het Regionaal Archief hebben het boek over de familie Drukker gratis ontvangen. Ook mensen die zich aanmelden als nieuwe vriend kunnen het boek nog gratis ontvangen, zo lang de voorraad strekt. Deze actie loopt t/m 1 juni. Meer informatie over Vrienden van het Archief vind je hier.