6 maart 2023

Jaarverslag 2012 (Jaarboek 36 2013 pg 110-113)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 36, pagina 110

Jaarverslag 2012

De werkgroep heeft zich ook in dit verslagjaar ingezet voor het in herinnering houden van de historie van Castricum en Bakkum. Een belangrijk punt van aandacht betreft het plan om De Duynkant uit te breiden met een lezingen- en filmzaaltje en archiefruimte. Een eerste verzoek hiertoe aan het college van burgemeester en wethouders in november 2011 resulteerde echter in 2012 nog niet tot de gewenste medewerking.

De belangrijkste gebeurtenissen volgen nu in chronologische volgorde:

  • 2 januari: nieuwjaarsreceptie in De Duynkant;
  • Ÿ15 april: Landschapsdag met medewerking van de werkgroep;
  • Ÿ27 april: start van het festival ‘Bakkum vertelt’ met deelname van de Verhalengroep, een activiteit van Oud-Castricum en de Stichting Welzijn;
  • Ÿ4 juni: kennismakingsbezoek van burgemeester Mans en zijn partner aan De Duynkant;
  • 7 juni: Peter Levi treedt af als bestuurslid, maar blijft actief voor de werkgroep;
  • Ÿ8 september: presentatie van de wandelgids ‘Tijdpad’ in het nieuwe theehuis ‘Hof van Kijk Uit’;
  • Ÿ27 september: een eigen vlag met logo wordt in de ledenvergadering gepresenteerd;
  • Ÿ21 oktober: aanbieding aan de beheersstichting van het Hof van Kijk Uit van een bordje bij een kleine replica van de Nachtwacht, waarop de geschiedenis van het originele schilderij tijdens de Tweede Wereldoorlog in de nabije omgeving is beschreven;
  • Ÿ26 oktober: uitreiking van het 35e Jaarboek in De Eenhoorn in Bakkum aan mevrouw Jenny Bettink, voormalig exploitante van het Corso-theater. Tevens een presentatie van de inhoud van het jaarboek en vertoning van de film ’75 jaar Corso’ van Hans Kinders;
  • Ÿ15 november: indiening bij de gemeenteraad van een zienswijze met betrekking tot het ontwerpbestemmingsplan Buitengebied Castricum;
  • 15 november: donateursavond in de Dorpskerk met een lezing van Harry de Raad en Christi Klinkert over het beleg van Alkmaar;
  • 6 december: de werkgroep neemt een cheque in ontvangst van 500 euro van het Rabo Coöperatiefonds voor de restauratie van het grafmonument van dr. Jacobi, waarmee het streefbedrag nagenoeg is bereikt.
Bezoek van burgemeester Toon Mans en René Knol aan De Duynkant.
Bezoek van burgemeester Toon Mans en René Knol aan De Duynkant.

De activiteiten van de werkgroepleden zijn ingedeeld in negen taakgroepen, waarvan hierna een verslag volgt:

Archeologie (Rino Zonneveld)
Bij de start van de opgraving Boogaert Fase 2 is de taakgroep betrokken geweest. Tijdens het onderzoek is wederom een skelet op het terrein aangetroffen. In Fase 1 waren er al twee skeletten gevonden. In de zomer van 2012 werd de restopgraving Boogaert Fase 3 uitgevoerd door leden van onze taakgroep. Ook deze fase leverde interessante vondsten op. Een expositie daarvan is in voorbereiding.

Onze inbreng bij de aanleg van de waterberging langs de Schulpvaart werd op prijs gesteld. Tijdens de vergravingen en ontgrondingen voor de deelgebieden Gasthuisweid en Draaiweid is er op toegezien dat eventuele vondsten niet verloren zouden gaan. Er is assistentie verleend bij opgravingen in Limmen (Visweg), Heiloo (Zuiderloo) en Schagen (Nes).

Diverse publicitaire en educatieve activiteiten vonden plaats, waaronder een bijdrage voor een leskist archeologie voor scholen en een artikel over een Oude duin-


Jaarboek 36, pagina 111

beek in het Jaarboek 2012. Leerlingen van basisschool De Klimop kregen tekst en uitleg over archeologie. In september werd Tijdpad gepresenteerd, een wandelboekje langs cultuurhistorie en archeologie in een deel van het duingebied. De werkgroep heeft meegewerkt aan de totstandkoming van dit boekje.

Om nog vele schatten uit de opslagruimte van De Duynkant naar het Archeologisch Depot te krijgen, wordt alle informatie verzameld en worden de rapporten van 40 jaar archeologisch onderzoek van Oud-Castricum gescand.

Verder is hard gewerkt aan het beschrijven van munten die de werkgroep in haar bezit heeft en het fotograferen en conserveren van vondsten.

Werkgroep Oer-IJ

Oud-Castricum is vertegenwoordigd in de Werkgroep Oer-IJ en heeft belangrijke raakvlakken met deze organisatie. De basiscursus archeologie, georganiseerd door Werkgroep Oer-IJ en Baduhenna (Heiloo), werd begin 2012 afgesloten. Er zijn 45 getuigschriften uitgedeeld. De taakgroep archeologie van de werkgroep Oud-Castricum is daardoor vier amateurarcheologen rijker.

In De Duynkant werden in februari en september twee vergaderingen van de Werkgroep Oer-IJ gehouden. De Werkgroep Oer-IJ sloot zich aan bij afdeling 9 van het AWN, die bestaat uit de Werkgroep Schagen, Stichting Baduhenna en de Stichting Regionale Archeologie Gheestmanambocht.

Aan de gemeente zijn regelmatig adviezen uitgebracht over op handen zijnde verstoringen van het bodemarchief.
Er vond tweemaal overleg plaats met de gemeente Castricum betreffende archeologie en het beleid.

Archief (Peter Levi)
Elk jaar krijgt de werkgroep weer veel nieuw materiaal door schenkingen zoals boeken, kaarten, foto’s en voorwerpen met betrekking tot Castricum en Bakkum. Dit materiaal wordt dan verwerkt en beschreven.

Er is een begin gemaakt met het digitaal toegankelijk maken van de geregistreerde voorwerpen die we in ons bezit hebben. Deze zijn dan met foto te zien op de website.

Het boekenbestand wordt regelmatig aangevuld met nieuw aangeschafte of geschonken exemplaren. Onze collectie is nu ook via de website toegankelijk.

Al jarenlang worden de artikelen uit Het Nieuwsblad voor Castricum, die wij vanaf 1966 in ons bezit hebben, met een uittreksel ontsloten in een database. Er wordt naar gestreefd om dit bestand later ook digitaal beschikbaar te stellen.

Archiefonderzoek en jaarboek (Simon Zuurbier)
Door enkele leden van de werkgroep werd meerdere keren per week een bezoek gebracht aan de archieven. In de meeste gevallen betrof dit het Regionaal Archief te Alkmaar. Het werk bestond vooral uit het digitaal overnemen van de historische gegevens over Castricum uit de periode van voor 1811 en het opsporen van gegevens betreffende de geschiedenis en stamboom van Castricumse families.

Uit de oud-rechterlijke archieven van Castricum werd dit jaar het laatste transportregister overgenomen. Een begin werd gemaakt met de schepenrollen.

De index over de periode 1900-1910 van het bevolkingsregister is in 2012 gereedgekomen. Het zwaartepunt van het familieonderzoek lag bij de stamboom van de familie Bos. Verder werd de reconstructie van Castricumse families voor 1811 voortgezet en vond er onderzoek plaats naar inwoners, huizen en veldnamen van Castricummers in de periode 1880-1920.

Op het Noord-Hollands Archief in Haarlem is vooral onderzoek gedaan naar de geschiedenis van boerderijen en percelen in de kadastrale registers.

Het 35e Jaarboek werd in oktober 2012 uitgebracht; net als het vorige weer een dik exemplaar met 124 bladzijden. Het jaarboek had vele uiteenlopende onderwerpen en bevatte meer artikelen dan in enig jaarboek van Oud- Castricum. Het openingsartikel betrof de bioscoopgeschiedenis naar aanleiding van het 75-jarig bestaan van het Corsotheater. Andere onderwerpen gaan onder meer over jeugdherberg Koningsbosch, begraven en begraafplaatsen, het gemeentebestuur van 1974 tot de fusie in 2002, de biljartverenigingen, melkboeren, stoomtram, een archeologische opgraving op de Zanderij, de oorsprong van de naam Castricum en de stamboom van de familie Hogenstijn.

Beheer en onderhoud (Gerard Veldt)
In 2012 zijn er in en rond De Duynkant diverse onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd, zoals het verhelpen van een grote lekkage door stormschade en het vervangen van de hemelwaterafvoeren.

De bouwcommissie is een aantal keren bij elkaar geweest, die tot taak heeft het onderzoeken van de mogelijkheden om tot uitbreiding van De Duynkant te komen. Hiertoe zijn wat schetsen gemaakt en zijn aan de hand van de bouwkosten van de vorige verbouwing de kosten ruw begroot.

Vervolgens is de werkgroep in overleg gegaan met de gemeente, hetgeen uiteindelijk heeft geleid tot een verzoek aan het gemeentebestuur om aan te geven welke procedure moet worden gevolgd teneinde een vergunning te verkrijgen.

De gemeente Castricum adviseerde ons een aanvraag in te dienen, zodat deze kon worden meegenomen bij de herziening van het bestemmingsplan Buitengebied Castricum, waaronder ons gebouw valt.

Na ruim een jaar gewacht te hebben op antwoord kwam de gemeente tot de conclusie dat het verzoek van de werkgroep niet kon worden gehonoreerd. Wij zagen ons daarom genoodzaakt om een zienswijze betreffende genoemd bestemmingsplan in te dienen.

Cultuur en monumenten (Ernst Mooij)
Een voorgenomen bouwplan van een glazen kantoorpand achter de villa Van Oldenbarneveldweg 53 heeft in 2012 geleid tot een burgerinitiatief voorstel vanuit de Stichting tot behoud van natuurlijke en cultuurhistorische waarden in de Alkmaardermeer omgeving. Hierin werd een betere bescherming bepleit van de cultuur-historische waarden van de Van Oldenbarneveldweg


Jaarboek 36, pagina 112

en omgeving. Dit burgerinitiatief werd gesteund door meer dan 5.000 burgers en ook door Oud-Castricum.

Conform de door de gemeenteraad vastgestelde Cultuurnota wil de gemeente Castricum in de kernen Akersloot, Limmen en Castricum monumenten informatieborden plaatsen. Daarvoor heeft zij aan de drie historische organisaties en aan de Monumentenraad medewerking gevraagd. In de kern Castricum komen tien borden, waarvoor Oud-Castricum de teksten en het beeldmateriaal heeft aangeleverd. Extra informatie zal te vinden zijn via op de borden geplaatste QR-codes.

Oud-Castricum was aanwezig met een kraam tijdens het Open Huis op 22 september op landgoed Duin en Bosch. Ook is de werkgroep betrokken geweest bij het straatnamenproject voor het landgoed en was zij vertegenwoordigd in de adviesgroep ‘Herinrichting Duin en Boschterrein’.

In 2012 hebben verschillende fondsen geldbedragen toegezegd voor de restauratie van het grafmonument van dr. Jacobi, de eerste geneesheerdirecteur van Duin en Bosch. Dankzij publieksacties, de actie onder de donateurs van de werkgroep en een garantstelling door Oud-Castricum, is de financiering aan het eind van het jaar rond gekomen. De restauratie van het monument op de begraafplaats van Duin en Bosch zal in 2013 ten uitvoer worden gebracht.

Regelmatig worden raadsactiviteiten en raadscarrousels bezocht als er onderwerpen behandeld worden waarmee cultuurhistorische waarden zijn gemoeid. Ook is de werkgroep vertegenwoordigd in de gemeentelijke monumentenraad. Deze raad heeft geadviseerd over onder meer het plan Buitengebied, waterberging Schulpvaart, subsidieregeling restauraties en de kunsthistorische collectie van de gemeente.

Verder heeft deze raad aanbevolen af te zien van enorme ingrepen in het landschap in verband met de verkeersproblematiek van de spoorwegovergang Beverwijkerstraatweg. De Erfgoedverordening is in 2012 herzien conform de uitgebrachte adviezen.

Educatie (Cor Smit)
In 2012 is medewerking verleend aan diverse educatieve projecten. Dat geldt bijvoorbeeld voor de film en tentoonstelling over Castricummers in Nederlands-Indië. In samenwerking met VMBO-leerlingen van het Bonhoeffer College en filmmaakster Pauline van Vliet is dit project tot stand gekomen.

Tevens is geadviseerd en informatie verstrekt voor het project ‘Het Mysterie van de Koperen Knoop’, dat betrekking heeft op de Slag bij Castricum en in het voorjaar van 2013 tot uitvoering zal komen.

In De Duynkant zijn groepen van basisschool De Klimop ontvangen in het kader van een archeologieproject dat werd uitgevoerd op het terrein van het Strandvondstenmuseum aan de Geversweg. Daartoe werd de leskoffer ‘Een koffer vol scherven’ aangepast en uitgeleend aan de school.

Tot slot werden er adviezen gegeven over geschiedenisprojecten aan de basisscholen Cunera, Klimop en Toermalijn.

Fotografie en film (Peter Levi)
Zoals elk jaar zijn er ook in 2012 weer veel foto’s door de Castricumse bevolking aangeleverd die een aanvulling geven op het verleden van personen, locaties of panden. Ook komen er nieuwe foto’s binnen door contacten tijdens de voorbereiding van de artikelen voor het jaarboek. Er wordt hard aan gewerkt om de achterstand in het verwerken van foto’s weg te werken.

Via de facebookpagina ‘Je bent Castricummer als…’ komen veel mooie foto’s beschikbaar van de daarop actieve deelnemers. Op ons verzoek worden foto’s aan ons aangeleverd die we dan opnemen in de Beeldbank. De al beschikbare foto’s worden allemaal opnieuw bekeken en de bijbehorende beschrijvingen worden eventueel aangevuld. De bezoekers van de Beeldbank leveren ook regelmatig nieuwe informatie over de foto’s. Het gaat dan vaak om namen van personen die op de foto’s staan.

PR en website (Hans Boot)
Elke maand werd er een persbericht in de kranten geplaatst in verband met de tentoonstellingen op de eerste zondag van de maand. De lokale radio- en tv-zender werd hiervan tevens in kennis gesteld. Eveneens verschenen er in diverse kranten berichten over andere activiteiten en werd een oproep gedaan voor het inzenden van foto’s en filmmateriaal. Verder werd er meegewerkt aan het cultureel-historisch televisieprogramma ‘Holland aan Zee’ van RTL4, waarvoor in De Duynkant opnames werden gemaakt.

De werkgroep heeft zich in het verslagjaar mogen verheugen in een grote belangstelling voor de vernieuwde website die eind 2011 de lucht in ging. Vooral de Beeldbank, die meer dan 16.000 foto’s bevat, wordt zeer goed bezocht en levert veel positieve reacties op. Het afgelopen jaar zijn er 14.379 bezoeken geteld. In totaal is er 350.533 keer naar foto’s gekeken.

Tentoonstellingen (Cor Smit)
In 2012 trokken de tijdelijke tentoonstellingen in De Duynkant circa 1.830 bezoekers.
Het thema in januari en februari was het 34e Jaarboek met de onderwerpen ’Een halve eeuw Amateurtuindersvereniging Castricum’, ‘De bakkers in het dorp’ en ‘Wie was … burgemeester Lommen’.

Groot was de belangstelling voor de tentoonstelling in maart en april over de kroostrijke gezinnen met vertoning van een film van Hans Kinders en Cor Smit over de families Zonneveld, Dekker en Lute. Ook de expositie in mei en juni over de Castricummers in Nederlands-Indië’ en de film ‘Merdeka, standplaats Castricum’ hadden veel bekijks.

In de maanden juli en augustus waren er respectievelijk oude luchtfoto’s en oude ansichtkaarten van Bakkum en Castricum te zien, terwijl de daarop volgende twee maanden in het teken stonden van ‘Groen van toen’, het thema van de Open Monumentendagen van dat jaar. De tentoonstelling in november en december van het verslagjaar was gebaseerd op het artikel in het 35e Jaarboek over het 75-jarig bestaan van het Corso-theater, waarover Hans Kinders eveneens een film heeft


Jaarboek 36, pagina 113

gemaakt die in De Duynkant werd vertoond.

Naast de interne exposities werd er ook een over de kroostrijke gezinnen ingericht in verzorgingshuis De Santmark. In samenwerking met bibliotheek Kennemerwaard werd in september in de plaatselijke bibliotheek een kleine expositie over de jubilerende Corso-bioscoop gehouden.

De tentoonstelling over het Corsotheater in De Duynkant.
De tentoonstelling over het Corsotheater in De Duynkant.

Tot slot werd er ook medewerking verleend aan de tentoonstelling van Vitesse ’22 in het kader van haar 90-jarig bestaan.

Bestuur, leden en donateurs

Op 31 december 2012 was het bestuur als volgt samengesteld:
– Frans Duffhues, voorzitter;
– Albert Lourens, secretaris;
– Gerard Veldt, penningmeester;
– Hans Boot, lid;
– Cor Smit, lid.

Aan de werkavonden in De Duynkant en andere activiteiten werd door circa dertig werkende leden deelgenomen. Op 31 december bedroeg het aantal donateurs ruim 1.200.

Aan onze leden en donateurs komt veel dank toe voor hun inzet en hun bijdrage aan de Stichting Werkgroep Oud-Castricum in het afgelopen jaar.

Hans Boot

16 januari 2023

Jaarverslag 2011 (Jaarboek 35 2012 pg 117-118)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 35, pagina 117

Jaarverslag 2011

Ook in 2011 is de werkgroep betrokken geweest bij diverse activiteiten op het terrein van cultuur-historie. Zo diende het bestuur in februari schriftelijk een bezwaar in bij het gemeentebestuur tegen de nieuwbouwplannen rondom de villa aan de Van Oldenbarneveldweg 53 in Bakkum. In verband hiermee schakelde de werkgroep tevens de Bond Heemschut in om haar invloed te laten gelden voor het behoud van cultureel erfgoed op de betreffende locatie.

Er werden verschillende kleine exposities in zowel De Duynkant als in andere gebouwen georganiseerd. Voor het eerst werd samen met de historische verenigingen uit Akersloot en Limmen een gezamenlijke tentoonstelling ingericht, die de naam ‘Beleef Castricum’ kreeg en bestond uit foto’s van inwoners uit de gemeente Castricum.

Burgemeester Toon Mans ontvangt het 34e Jaarboek uit handen van Frans Duffhues.
Burgemeester Toon Mans ontvangt het 34e Jaarboek uit handen van Frans Duffhues.

De belangrijkste gebeurtenissen volgen nu in chronologische volgorde:

  • 3 januari: nieuwjaarsreceptie in De Duynkant;
  • 24, 25 en 26 februari: prolongatie van ‘n Castricumse avond’ in hotel Borst wegens groot succes in november 2010;
  • 12 mei: Antoinette van Boxtel treedt af als secretaris. Albert Lourens volgt haar op. Hans Ebels neemt afscheid als penningmeester. Hij wordt opgevolgd door Jan Kamphuys;
  • 28 juni: op advies van de werkgroep stellen burgemeester en wethouders de straatnaam ‘Schinjer’ vast voor een nieuwbouwplan aan de Oude Haarlemmerweg;
  • 10 en 11 september: medewerking aan de viering van het 25-jarig jubileumweekend van Open Monumentendag in drie honderdjarige panden in de Dorpsstraat;
  • 17 september: deelname aan de manifestatie ‘Cultuur proeven’ met een stand in de bibliotheek;
  • 27 september: Gerard Veldt volgt penningmeester Jan Kamphuys op, die om gezondheidsredenen is afgetreden;
  • 24 oktober: uitreiking van het 34e Jaarboek aan de pas benoemde burgemeester Toon Mans in het nieuwe gemeentehuis. Tevens een presentatie van de stamboom van de familie De Vries en de geschiedenis van 100 jaar bakkers in het dorp. De burgemeester schenkt de werkgroep symbolisch de antieke raadstafel met stoelen door de overhandiging van twee oude voorzittershamers;
  • 15 november: schriftelijk verzoek aan het college om te reageren op het voorstel tot mogelijke uitbreiding van De Duynkant;
  • 17 november: donateursavond in Geesterhage met een lezing van Hans Nauta over de luchtoorlog boven Noord-Kennemerland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tevens presenteert de werkgroep haar vernieuwde website die officieel de lucht in gaat.
November 2011: Rino Zonneveld presenteert de nieuwe website op de donateursavond.
November 2011: Rino Zonneveld presenteert de nieuwe website op de donateursavond.

In 2011 verscheen het infobulletin voor de leden van de werkgroep twee keer. Besloten werd om ter vervanging van dit bulletin de website te voorzien van een deel dat uitsluitend toegankelijk is voor werkgroepleden. De activiteiten van de werkgroepleden zijn ingedeeld in vier taakgroepen, waarvan hierna een verslag volgt.

Taakgroep archiefbeheer, foto en film

Archiefbeheer (Peter Levi)
Ook dit jaar heeft de werkgroep weer veel nieuw materiaal geschonken gekregen, zoals boeken, kaarten, foto’s en voorwerpen met betrekking tot Castricum en Bakkum. Al dit materiaal wordt dan verwerkt en beschreven.

Er is een begin gemaakt om de inhoud van de bevolkingsregisters van 1920-1939 in het digitale huizenbestand op te nemen.
Voor onze collectie voorwerpen is er een plan gemaakt om die beter te ontsluiten.

Het boekenbestand wordt constant aangevuld met nieuw aangeschafte of geschonken exemplaren. Het is de bedoeling dat dit bestand in 2012 ook via de website toegankelijk wordt.
In oktober is de nieuwe website gereedgekomen. De nieuwe webbeheerder is Arend Bron die er voor zorgt dat er nieuwe informatie op de website komt.

Foto- en film (Peter Levi)
Zoals elk jaar zijn er dit jaar weer veel foto’s door de Cas-


Jaarboek 35, pagina 118

tricumse bevolking aangeleverd die een aanvulling geven op het verleden van personen, locaties of panden. Ook komen er nieuwe foto’s binnen door contacten tijdens de voorbereiding van de artikelen voor het jaarboek.

De laatste foto’s van het archief van het Nieuwsblad voor Castricum werden aan de beeldbank toegevoegd en ook werd er veel gedaan aan het inlopen van de achterstand met betrekking tot het verwerken van de foto’s.

Dit jaar is een door veel Castricummers gekoesterde wens in vervulling gegaan. De fotocollectie van de werkgroep is sinds oktober via de website te bekijken, waarbij iedereen de mogelijkheid heeft om opmerkingen en aanvullingen te geven op de foto’s. Er is hier al veel gebruik van gemaakt.In 2011 zijn er 3.287 bezoekers op de Beeldbank geweest en die hebben samen 136.415 foto’s bekeken.

Taakgroep archeologie en cultuurbehoud

Archeologie (Rino Zonneveld)
In januari en februari 2011 zijn de vondsten uit de Schoolstraat verwerkt en ondergebracht in het archeologisch depot te Wormer.
Ook op de locatie Schoolstraat-Dorpsstraat, vroeger genaamd ‘Eierenglorie’ en nu ‘Eihof’, is er begin van het jaar een archeologisch onderzoek uitgevoerd. Er zijn vondsten gedaan van rond de jaartelling.

In maart en april zijn de raadsfracties, raadsactiviteit en raadscarrousel bezocht in het kader van het opstellen van de Beleidsnota Archeologie. De gemeenteraad heeft deze nota in zijn vergadering van 6 oktober definitief vastgesteld. Met de gemeentelijke archeologe (Ceciel Nyst) vond in mei overleg plaats over de archeologische objecten binnen de werkgroep. In augustus werd achter het station een archeologisch vooronderzoek gedaan in verband met de bouw van het archeologisch depot. Op deze oude akkergrond lag de inheems-romeinse cultuurlaag op 40 centimeter onder het maaiveld; deze laag was op een zeer klein deel na geheel verstoord door het omzetten van het land ten behoeve van grondverbetering.

Eind oktober 2011 startte de Basiscursus archeologie in Heiloo. Deze cursus is georganiseerd door de Werkgroep Oer-IJ, waarin Oud-Castricum is vertegenwoordigd, en Baduhenna. De acht succesvolle cursusavonden zijn door 45 mensen bezocht, waaronder een aantal leden van de werkgroep.

Verder is een begin gemaakt met het beschrijven van door de werkgroep gevonden munten, het fotograferen van vondsten en het digitaliseren van verslagen. Door het hele jaar heen is de gemeente geadviseerd betreffende hoge archeologische verwachtingen bij op handen zijnde verstoringen van het bodemarchief. Kortom een prachtig jaar, waarin vele mensen door de beleidsnota archeologie en de cursus archeologie kennis hebben gemaakt met Castricums rijke, ondergrondse verleden.

Cultuurbehoud (Ernst Mooij en Niek Kaan)
Er is een zienswijze naar de gemeente gestuurd betreffende aanpassing van de Korte Brakersweg met als doel het langzaam verkeer en het bestemmingsverkeer naar de boerderij van Res te scheiden. Met de zienswijze wordt gepleit voor het behoud van het middeleeuwse dijkrestant en de dijksloten. Het resultaat is dat de dijksloot tussen de Korte Brakersweg en het aan te leggen fietspad blijft bestaan. Ook heeft de werkgroep door middel van een zienswijze haar bezorgdheid uitgesproken over het voorgenomen bouwplan bij de als rijksmonument aangewezen voormalige dokterswoning Van Oldenbarneveldweg 53. Omdat de maatschappelijke weerstand tegen het plan zo groot was, heeft de indiener van zijn voornemen afgezien.

De werkgroep is nog steeds vertegenwoordigd in de initiatiefgroep ‘Herinrichting Duin en Bosch terrein’. Dit jaar stond in het teken van het voorbereiden van een nieuw bestemmingsplan. Het nieuwe bestemmingsplan moet wonen op het ziekenhuisterrein mogelijk maken onder de voorwaarden die in het bestemmingsplan worden vastgelegd. De in de zienswijze genoemde bezwaren over de voorgenomen verplaatsing van het hertenkamp op het terrein van Duin en Bosch zijn ongegrond verklaard. De vergunning voor de restauratie van het graf van Dr. Jacobi op de gesloten begraafplaats van Duin en Bosch is afgegeven en met de werving van fondsen is afgelopen jaar begonnen.

De werkgroep heeft zich gemengd in de waterbergingsplannen die het Hoog-heemraadschap Hollands Noorderkwartier langs de Schulpvaart wil realiseren. De inspraak heeft ertoe geleid dat de Schulpvaart onaangetast blijft en dat in de twee waterbergingsgebieden de verlande geulrestanten van de Oer-IJdelta voor de waterberging benut gaan worden. Regelmatig werden raadsactiviteiten en raadscarrousels bezocht als er onderwerpen behandeld werden waarmee cultuurhistorische waarden waren gemoeid.

Ook is de werkgroep vertegenwoordigd in de gemeentelijke monumentenraad. De voortgang in de aanwijzing van monumentwaardige terreinen en landschappelijke structuren verloopt zeer traag en is in 2011 niet tot een afronding gekomen. Deelgenomen wordt aan de voorbereiding van de plaatsing van informatieborden bij rijks-, provinciale- en gemeentelijke monumenten.

Taakgroep jaarboek, archiefonderzoek en pr

Jaarboek (Simon Zuurbier)
In oktober 2011 werd het 34e Jaarboek uitgebracht. Ook dit jaar ontkwamen we niet aan een geringe verhoging van het aantal bladzijden: van 120 naar 124. Ook dit jaarboek was gevuld met een grote verscheidenheid aan onderwer-


Jaarboek 35, pagina 119

pen uit verschillende perioden van de geschiedenis van Castricum. Dit betrof met name de vondst van Victoria van Castricum, een beeldje uit de Romeinse tijd, de bezittingen van het Karthuizerklooster uit de late middeleeuwen, een ontdekkingsreis in de 17e eeuw over de naamgeving van Castricums baai in de Indische archipel en een groot aantal onderwerpen uit vooral de 20e eeuw.

Archiefonderzoek (Simon Zuurbier)
Meerdere keren per week werd door twee of drie leden van de werkgroep een bezoek gebracht aan de archieven. In de meeste gevallen betrof dit het Regionaal Archief te Alkmaar, waar de Castricumse archieven worden bewaard. Het werk in het archief Alkmaar betreft vooral het digitaal invoeren van de gegevens uit de oud-rechterlijke archieven van Castricum uit de periode van voor 1811, het maken van een index op de Castricumse bevolkingsregisters en het opsporen van gegevens betreffende de geschiedenis en stamboom van Castricumse families, dan wel betreffende onderwerpen die in het jaarboek worden gepubliceerd. Er is in het afgelopen jaar flinke vooruitgang geboekt met de oudste en zeer moeilijk te ontcijferen transportregisters uit het oud-rechterlijk archief. Ook werd een begin gemaakt met de index over de periode 1900-1910 van het bevolkingsregister. Het zwaartepunt van het familieonderzoek lag bij de stamboom van de familie Hogenstijn.

Public relations (Hans Boot)
Elke maand werd er een persbericht in de kranten geplaatst in verband met de tentoonstellingen op de eerste zondag van de maand. De lokale radio- en tv-zender werd hiervan tevens in kennis gesteld. Eveneens verschenen er in diverse kranten berichten over andere activiteiten en werden oproepen gedaan voor het inzenden van foto’s en gegevens over een bepaald onderwerp.

Dit jaar werd besloten de website drastisch te vernieuwen. Dat resulteerde in een opgefriste vormgeving en de mogelijkheid voor de bezoekers om via een beeldbank en boekenbank inzage te krijgen in foto’s en literatuur die de werkgroep in haar bezit heeft. Tevens werden de meeste teksten van de oude site herschreven of nieuwe toegevoegd.

Taakgroep educatie en tentoonstellingen

Educatie (Cor Smit)
In het afgelopen jaar werd slechts één school in De Duynkant ontvangen. Daarnaast heeft een groep geïnteresseerde jongeren een presentatie gekregen over archeologie.

Tentoonstellingen (Cor Smit)
De tijdelijke tentoonstellingen in combinatie met de open dagen trokken in 2011 circa 2.350 bezoekers.
Het thema in januari en februari was het 33e Jaarboek met de onderwerpen ‘Het verdwenen dorpje de Duinkant’ en ‘De Castricumse gymnastiekverenigingen’.
Zeer groot was de belangstelling voor de tentoonstelling over ‘De Klompenbuurt’. Maar liefst 415 bezoekers bekeken op zondag 6 maart deze expositie, die ook in de maanden april en mei was te bezichtigen.

Prijsuitreiking van de fotowedstrijd die aan ‘Beleef Castricum’ was verbonden.
Prijsuitreiking van de fotowedstrijd die aan ‘Beleef Castricum’ was verbonden. V.l.n.r. Jan Louwe (Akersloot), Wim Thijsse (Limmen) en Margreet Schiermann (Castricum).

In juni en juli waren de ingezonden foto’s te zien van ‘Beleef Castricum’, een samenwerkingsproject van de historische verenigingen uit Akersloot, Castricum en Limmen. Ook tijdens de opening van het nieuwe gemeentehuis in september waren alle foto’s uit de drie woonkernen daar te zien. Aan Beleef Castricum was een fotowedstrijd verbonden, waarvan de prijzen in oktober aan de drie winnaars werden uitgereikt. De eenmalige tentoonstelling ‘Kroostrijke gezinnen’ in oktober trok zoveel belangstelling, dat werd besloten deze in 2012 te herhalen.

Gedurende de maanden november en december kwamen de onderwerpen Amateurtuindersvereniging Castricum, burgemeester Lommen en de bakkers uit het 34ste Jaarboek aan bod.

Naast deze exposities verzorgde de werkgroep in maart en april nog een fototentoonstelling over venters in de bibliotheek van Castricum.

Tijdens de open monumentendagen in september heeft de werkgroep meegewerkt aan de organisatie van dit weekend, waaronder de opening en een tentoonstelling over Café De Landbouw (nu De Bakkerij).

Tevens zijn drie fotopanelen over het leven van Kapitein Rommel gemaakt naar aanleiding van de plaatsing van een replica van het tuinhuis in de gelijknamige tuin.

Bestuur, leden en donateurs

Op 31 december 2011 was het bestuur als volgt samengesteld:

  • Frans Duffhues, voorzitter;
  • Albert Lourens, secretaris;
  • Gerard Veldt, penningmeester;
  • Hans Boot, lid;
  • Peter Levi, lid;
  • Cor Smit, lid.

Aan de werkavonden in De Duynkant en andere activiteiten werd door circa dertig werkende leden deelgenomen. Op 31 december bedroeg het aantal donateurs ongeveer 1.200. Aan onze leden en donateurs komt veel dank toe voor hun inzet en hun bijdrage aan de Stichting Werkgroep Oud- Castricum in het afgelopen jaar.

Hans Boot

24 oktober 2022

Jaarverslag 2010 (Jaarboek 34 2011 pg 117-119)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 34, pagina 117

Jaarverslag 2010

Het jaar 2010 stond voor de werkgroep voor een groot deel in het teken van de Tweede Wereldoorlog. Over dit onderwerp ging in het voorjaar in De Duynkant een educatief project van start voor leerlingen van vijf basisscholen. Het programma bestond uit een lespakket met de film van Pauline van Vliet ‘Ik wist niet wat oorlog was; jeugdherinneringen aan de Tweede Wereldoorlog in Castricum’. Ook vond er een zeer drukbezochte expositie plaats in het teken van ’65 jaar bevrijding’. Daarbij werd ook een film van Loek Zonneveld vertoond met originele beelden uit de oorlogstijd. Daarnaast zijn door de leden van de werkgroep veel andere activiteiten verricht en werd er in verschillende plaatselijke en regionale verbanden samengewerkt of geadviseerd.

De Heerlijkheid van Castricum.
De Heerlijkheid van Castricum. Lieve Geelvinck was ambachtsheer van Castricum (1676-1743).De Heerlijkheid van Castricum was in 1664 in bezit gekomen van de familie Geelvinck; Mr. Nicolaas Geelvinck kocht in 1749 de Heerlijkheid Bakkum van Abraham Perné, waarmee beide dorpen één ambachtsheer hadden. In 1764 gingen de rechten van de heerlijkheden Bakkum en Castricum over op zijn zoon Joan Geelvinck. Aan de rechterkant is Castricum ingetekend en links het duingebied. Collectie Oud-Castricum. Toegevoegd.

De belangrijkste gebeurtenissen volgen nu in chronologische volgorde:

  • 4 januari: nieuwjaarsreceptie in De Duynkant;
  • 20 mei: afscheid Loek Zonneveld als bestuurslid. Hij wordt opgevolgd door Cor Smit;
  • 2 juni: overhandiging aan de Werkgroep Oud-Castricum van de kaart ‘Heerlykhyd van Castricum’ door lijstenatelier André Weda;
  • 5 juni: feestelijke opening van de herstelde Maer- of Korendijk;
  • 12 juni: jaarlijkse excursie van de werkgroep met een bezoek aan ‘Het Dolhuys’, het museum over de psychiatrie in Haarlem;
  • 18 september: deelname aan de manifestatie‘ Cultuur proeven’ met een stand in de bibliotheek;
  • 21 september: kennismakingsbezoek van het nieuwe college van burgemeester en wethouders en de nieuwe raadsleden;
  • 30 september: medewerking aan ‘Een rondje cultuur’ voor leerlingen van het Clusius College Castricum;
  • 6 oktober: start structureel overleg tussen Bibliotheek Kennemerwaard en bestuur werkgroep;
  • 22 oktober: presentatie van het 33e Jaarboek, dat wordt overhandigd aan Piet Stuifbergen, een oud-bewoner van de Duinkant. Tevens vertoning van een film van Hans Kinders over deze in de oorlog gesloopte buurt;
  • 5 november: overhandiging van drie fotopanelen over de geschiedenis van het oude gemeentehuis aan het echtpaar Van Daalen, eigenaar van Hotel het Oude Raadhuis;
  • 18, 19 en 20 november: drie cabaretavonden in hotel Borst onder leiding van Dick Groot namens de Stichting Welzijn Castricum, dit jaar in plaats van de donateursavond. Deze avonden vonden plaats met medewerking van de groep Verhalenvertellers en stonden in het teken van het dorp in de jaren 1950 en 1960. Wegens overweldigende belangstelling zijn de avonden in 2011 geprolongeerd;

In 2010 verscheen het interne infobulletin van de werkgroep drie keer. De activiteiten van de werkgroepleden zijn ingedeeld in de volgende vier taakgroepen.

Taakgroep archiefbeheer, foto en film

Het hele jaar door werd door werkende leden nieuw archiefmateriaal, zoals boeken, schenkingen en dergelijke verwerkt. Daarnaast werden al bestaande bestanden aangevuld of aangepast om aanwezige bestanden beter te kunnen vinden. Ook aan het programma Hazadata, waarmee allerlei gegevens via een kaart van Castricum aan elkaar kunnen worden gekoppeld, werd dit jaar weer verder gewerkt. Voor de werkzaamheden vanuit De Duynkant is het een grote aanwinst dat het gebouw een internetverbinding kreeg. Voorts werd gestart met de voorbereidingen voor het vernieuwen van de website.

Ook dit jaar heeft de werkgroep regelmatig nieuwe foto’s ontvangen, die geschonken werden of gescand mochten worden. Het fotoarchief bestaat nu uit circa 15.000 foto’s. De beeldbank deed zijn intrede, wat inhoudt dat alle foto’s via de computer te zoeken en te zien zijn. Daarbij krijgen de bezoekers de mogelijkheid om zelf online aanvullingen


Jaarboek 34, pagina 118

of op- of aanmerkingen te leveren. Aan de voorbereiding van de omschakeling naar dit nieuwe programma werd hard gewerkt. Sinds de invoering van de beeldbank zijn er al veel tekstuele aanvullingen en aanpassingen gedaan en konden vele huisnummers worden toegevoegd.
In april is er een presentatie van oude foto’s en films gegeven voor de ouderensociëteit van de Stichting Welzijn Castricum.

Taakgroep archeologie en cultuurbehoud

In februari werd de ligging van de Castricummer sluis verkend. Deze zou volgens oude geschriften hebben gelegen op de plek waar de Hendriksloot uitmondt in de Oude Rijn bij de Limmerkoog. Geschonken werd een gaaf oud potje (Late Middeleeuwen), waarin timmerman De Nijs zijn spijkers bewaarde. In mei plaatste de provincie Noord-Holland de terreinen ‘Geest van Heemstede’ te Castricum en ‘Hendriksloot’ te Uitgeest op de provinciale monumentenlijst. Voor deze terreinen zijn afspraken gemaakt voor duurzaam beheer, zodat duizenden jaren oude sporen van nederzettingen beschermd worden. Eind mei werd een oude kan geschonken, mogelijk van Portugese herkomst uit de 15e eeuw. Deze vondst werd gedaan op een perceel nabij de Hoogevoort.
In juli zag een concept-beleidsnota archeologie het licht.De nota is gemaakt door Vestigia BV in opdracht van de gemeente Castricum. In december was er een inloopavond over de nota, waarna een inspraakprocedure werd gestart.Op 6 oktober werden er bij De Boogaert twee skeletten uit de 2e of 3e eeuw na Chr. gevonden door archeologiebedrijf Hollandia. Behalve deze skeletten werd er ook aardewerk, een waterput en de resten van een paard aangetroffen. De Werkgroep Oer-IJ was daarbij aanwezig. In december werd bekend dat erin 2008 een Romeins beeldje van de godin Victoria is gevonden bij de geest van Heemstede. Verder zijn er vergaderingen van de Werkgroep Oer-IJ en lezingen bezocht. Ook werd de gemeente regelmatig geïnformeerd over grondverstoringenwaar bodemvondsten te verwachten zouden zijn.

De werkgroep is vertegenwoordigd in de monumentenraad. De raad heeft de advisering afgerond over monumentwaardige terreinen en objecten. Het Koningskanaal, het meertje van Vogelenzang, het Krengenbosch, de Buitendijksweid, de Maer- of Korendijk en de Schulpvaart zijn enkele door burgemeester en wethouders op 18 augustus 2009 op een voorlopige lijst geplaatste monumenten. Tot afronding van de procedure is het nog steeds niet gekomen.
Naar aanleiding van plannen van het Hoogheemraadschap voor de realisering van een waterberging nabij de Schulpvaart heeft de raad bijzondere aandacht gevraagd voor het tegengaan van aantasting van dat gebied. Verder is onder andere geadviseerd aan burgemeester en wethouders over het aanbrengen van verbeteringen in de subsidieverordening gemeentelijke monumenten. Het college heeft nog niet gereageerd op de uitgebrachte adviezen.

Taakgroep jaarboek, archiefonderzoek en pr

In oktober 2010 werd ons 33e Jaarboek uitgebracht. Vanwege de grote hoeveelheid te publiceren materiaal is ervoor gekozen om het aantal bladzijden te verhogen van 112 naar 120. Het hoofdthema was het verdwenen dorpje ‘De Duinkant’. De serie artikelen over de stolpboerderijen werd afgesloten.
Meerdere keren per week werd door twee of drie leden van de werkgroep een bezoek gebracht aan de archieven. In de meeste gevallen betrof dit het Regionaal Archief te Alkmaar, waar de Castricumse archieven worden bewaard. Ook werden bezoeken gebracht aan archieven in Haarlem, Den Haag en andere plaatsen. Het werk in het archief Alkmaar betreft vooral het digitaal invoeren van de gegevens uit de oud-rechterlijke archieven van Castricum uit de periode van voor 1811, het maken van een index op de Castricumse bevolkingsregisters en het opsporen van gegevens betreffende de geschiedenis en stamboom van Castricumse families, dan wel betreffende onderwerpen die in het jaarboek worden gepubliceerd.
In het afgelopen jaar kwam de index over de periode1890-1900 gereed. Het zwaartepunt van het familieonder-


Jaarboek 34, pagina 119

zoek lag bij de stamboom van de familie De Vries. Voor de publicatie van stambomen werden ook tientallen families bezocht voor aanvullende informatie en foto’s.
Elke maand werd er een persbericht in de kranten geplaatst in verband met de openstelling en de tijdelijke tentoonstellingen op de eerste zondag van de maand. De lokale radio- en tv-zender werd hiervan tevens in kennis gesteld. Ook verschenen er in diverse kranten berichten over andere belangrijke activiteiten en werden oproepen gedaan voor het inzenden van foto’s en bidprentjes. De werkgroep leverde vier keer een artikel voor de rubriek ‘Langs de Schulpvaart’ in het Nieuwsblad voor Castricum; de onderwerpen waren: het spoorviaduct, gekoppeld aan het ‘Meertje van Vogelenzang’, de stoomwasserij Blanka, de school in de oude dorpskerk en het Armenhuis. Uit de jaarlijkse evaluatie over deze rubriek met de gemeente, het Nieuwsbladen de historische verenigingen van Akersloot en Limmen, bleek het niet mogelijk om de rubriek in 2011 voort te zetten en is er na zes jaar een einde aan gekomen.
Tijdens de culinaire stoelendans, die in september werd georganiseerd door de Businessclub van de Ondernemersfederatie binnen de CAL, fungeerden drie leden van Oud-Castricum als gids en vertelden over de historie van een aantal panden in het oude dorpscentrum.

Taakgroep educatie en tentoonstelling

Ook in 2010 hebben diverse scholen een bezoek gebracht aan De Duynkant.
Voor het project ‘Castricum en de Tweede Wereldoorlog, 65 jaar bevrijd’ kwamen in april, mei en juni verschillende klassen op bezoek.
In september werden leerlingen van het Clusius-college ontvangen en in november leerlingen van het Bonhoeffercollege voor het programma ‘een rondje cultuur’ in samenwerking met het ‘Contact Steunpunt Cultureel erfgoed’.
De coördinatoren cultureel erfgoed van het basisonderwijs uit Castricum, Heemskerk en Uitgeest kwamen in februari in De Duynkant bij elkaar voor een afstemmingsoverleg.
De tijdelijke tentoonstellingen in combinatie met de open dagen trokken in 2010 circa 2.400 bezoekers. De onderwerpen in januari en februari waren de geschiedenis van Dijk en Duin en de Castricumse tennisverenigingen naar aanleiding van artikelen in het 32e Jaarboek.

De belangstelling voor de expositie van maart tot en met juni over 65 jaar bevrijding in Castricum en Bakkum was enorm. Daarnaast waren de thema’s ‘Castricum en Bakkum ten voeten uit’, ‘Castricum en het water’ en in de maanden november en december uit het 33e Jaarboek het verdwenen dorpje ‘de Duinkant’ en de Castricumse gymnastiekverenigingen. Tot slot werd er medewerking verleend aan de totstandkoming van eerdergenoemde oorlogsfilm van Pauline van Vliet.

Bestuur, leden en donateurs

Op 31 december 2010 was het bestuur als volgt samengesteld:

  • F. Duffhues, voorzitter;
  • Mevrouw A.H.A.M. van Boxtel, secretaris;
  • J.H. Ebels, penningmeester;
  • H.A. Boot, lid;
  • P.A. Levi, lid;
  • C.J. Smit, lid.

Aan de werkavonden in De Duynkant en andere activiteiten werd door vijfentwintig werkende leden deelgenomen. Op 31 december bedroeg het aantal donateurs ruim 1.200. Aan onze leden en donateurs komt veel dank toe voor hun inzet en hun bijdrage aan de Stichting Werkgroep Oud-Castricum in het afgelopen jaar.

Antoinette van Boxtel
Hans Boot

2 oktober 2022

Oud-Castricum zoekt een nieuwe voorzitter

Oud-Castricum zoekt een nieuwe voorzitter vanwege het aanstaande vertrek van de huidige voorzitter. Het Bestuur van Oud-Castricum nodigt belangstellenden voor deze functie uit hun interesse per e-mail kenbaar te maken vóór 1 november.
Het e-mailadres is: secretaris@oud-castricum.nl.

Wilt u vooraf nog verduidelijking: dat kan ook via 06-39379208.

12 september 2022

Jaarverslag 2009 (Jaarboek 33 2010 pg 116-117)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 33, pagina 116

Jaarverslag 2009

Ook in 2009 heeft de werkgroep zich weer op allerlei terreinen ingezet om te bevorderen dat het cultuurhistorisch erfgoed van Castricum en Bakkum zo goed mogelijk behouden blijft. Een duidelijk voorbeeld hiervan is de brief die het bestuur in februari schreef aan de gemeenteraad. In deze brief werd de zorg geuit over het monumentenbeleid en met name de instandhouding van panden als het oude raadhuis aan de Dorpsstraat, het Armenhuis aan de Overtoom en een boerderij aan de Alkmaarderstraatweg. Gelukkig kan anderhalf jaar later worden geconstateerd dat deze panden door inspanning van particulieren naar tevredenheid zijn of worden gerenoveerd en dat zij hun historische waarde niet hebben verloren.
Daarnaast zijn door de leden van de werkgroep weer veel activiteiten verricht en werd er in verschillende plaatselijke en regionale verbanden samengewerkt of geadviseerd. Door verschillende schenkingen werd onze collectie aangevuld.

De belangrijkste gebeurtenissen volgen nu in chronologische volgorde:

  • 5 januari: traditionele nieuwjaarsreceptie in De Duynkant.
  • 18 april: presentatie ‘De Baccummer Banroute’, samengesteld door Ernst Mooij, in Stayokay Hostel Bakkum.
  • 7 mei: afscheid van Sjef Smulders als bestuurslid, die werd opgevolgd door Hans Boot.
  • 16 mei: jaarlijkse excursie van de werkgroep in Egmond, waar het historisch museum, de Prins Hendrikstichting, de vuurtoren en de reddingsmaatschappij werden bezocht.
  • 15 september: groep ‘Verhalenvertellers’ weer van start in samenwerking met de Stichting Welzijn.
  • 23 oktober: presentatie van jaarboek 32, dat werd overhandigd aan de heer Hans de Veen, directeur van Dijk en Duin. Tevens eerste vertoning van de film ‘100 jaar psychiatrie in de duinen’ van Hans Kinders.
  • 19 november 2009: jaarlijkse donateursavond met een lezing van Peter Lassooy, schrijver van het boek ‘Monnikenwerk’, over de invloed van de abdij van Egmond op het landschap van Noord-Kennemerland.

In 2009 verscheen het interne infobulletin van de werkgroep vier keer. De leden informeren elkaar daarin over nieuwe projecten en andere wetenswaardigheden. De activiteiten van de werkgroepleden zijn ingedeeld in vier taakgroepen.

Taakgroep archiefbeheer, foto en film
Ook het afgelopen jaar werden er tijdens de openingsuren door bezoekers regelmatig foto’s en andere historische materialen aangeboden. Dit materiaal is vaak een welkome aanvulling van het archief van de werkgroep. Naar aanleiding van artikelen in het jaarboek komen er ook nog vaak foto’s in ons bezit. Door het fotograferen van veel nog bestaande panden en straten kon het pandenarchief worden uitgebreid. Daarnaast werden er veel oude foto’s gescand en digitaal verbeterd. Er werd contact gelegd met het Zijper museum, waar men beschikt over een computerprogramma waarmee foto’s en boeken kunnen worden beschreven en opgezocht. De werkgroep overweegt dat programma ook in te voeren.

Taakgroep archeologie en cultuurbehoud
Er zijn in samenwerking met de gemeente Castricum ongeveer zestig kaarten van oude wegen in Castricum en Bakkum gedigitaliseerd door de kaarten te scannen. Ze beslaan de periode 1905 tot 1915.
Bij een verkennend onderzoek aan de Duinenboschweg is het reliëf van een middeleeuwse duinbeek gevonden. Er is scherf- en botmateriaal gevonden, daterend uit de elfde of twaalfde eeuw. Er wordt aan een verslag gewerkt.
Met regelmaat zijn er vergaderingen van de werkgroep Oer-IJ bezocht.
Een groot aantal archeologische vondsten is naar het archeologisch depot in Wormerveer overgebracht. De vondsten, waarbij beschrijvingen van Ernst Mooij zijn gevoegd, zijn in het Archissysteem gezet. Dit is een systeem waarop de vondsten met coördinaten worden aangegeven.

De monumentenraad heeft adviezen uitgebracht over diverse onderwerpen, zoals het beeldkwaliteitsplan en de kadernota buitengebied, het welstandsbeleid, het plan voor de ontwikkeling van Duin en Bosch, het masterplan inbreidingen en het tracé fietspad Castricum-Akersloot. Deze beleidsstukken heeft de gemeenteraad inmiddels vastgesteld. Op spoedige aanpak van de restauratie van de boerderij Alkmaarderstraatweg 52 is ook door de Monumentenraad aangedrongen.

Taakgroep jaarboek, archiefonderzoek en pr
Door twee of drie leden van de werkgroep werd vaak meerdere keren per week een bezoek gebracht aan de archieven. In de meeste gevallen betrof dit het Regionaal Archief te Alkmaar, waar de Castricumse archieven worden bewaard. Incidenteel werd ook een bezoek gebracht aan archieven in Haarlem en Den Haag. Het werk in het archief Alkmaar betreft vooral het maken van een index op de Castricumse bevolkingsregisters, het digitaal invoeren van de gegevens uit de oud-rechtelijke archieven van Bakkum en Castricum uit de periode van voor 1811 en het opsporen van gegevens betreffende de geschiedenis en stamboom van Castricumse families, dan wel betreffende onderwerpen die in het jaarboek worden gepubliceerd.
In het afgelopen jaar kwam de index over 1880-1890 gereed en werd een start gemaakt met de index over de periode 1890-1900. Het zwaartepunt van het familie-onder-


Jaarboek 33, pagina 117

zoek lag bij de stamboom van de familie De Nijs. Voor de publicatie van stambomen werden ook tientallen families bezocht voor aanvullende informatie en foto’s.

Ook dit jaar werd er elke maand een persbericht in de kranten geplaatst in verband met de openstelling en de tijdelijke tentoonstellingen op de eerste zondag van de maand. De lokale radio- en tv-zender werd hiervan tevens in kennis gesteld. In 2009 bezochten circa 1700 bezoekers de open dagen.
De werkgroep leverde ook dit jaar vier keer een artikel voor de rubriek ‘Langs de Schulpvaart’ in het Nieuwsblad voor Castricum. Dit jaar waren de onderwerpen: de herkomst van de Overtoom, het verdwenen buurtje Duinkant, de boerderij Zeeveld en de geschiedenis van de Dorpsstraat.
Onze website werd in het afgelopen jaar 18.500 keer bezocht.

Veel belangstelling voor het archeologisch spreekuur.
Veel belangstelling voor het archeologisch spreekuur.

Taakgroep educatie en tentoonstelling
De tijdelijke tentoonstellingen trokken ook in 2009 veel bezoekers. De thema’s in januari en februari waren de ‘Popmuziek in de zestiger jaren’ en de ‘Kunstschuilkelder’, gebaseerd op twee artikelen in het 31e jaarboek. Het archeologisch spreekuur tijdens de tentoonstelling ‘Spitten in de bodem van Castricum’ vond in maart en april plaats en was een groot succes.
Nog groter was de belangstelling voor het optreden van het Shanty- en folksongkoor ‘De Skulpers’ tijdens de tentoonstelling over de schelpenvisserij, die in de maanden juni, juli en augustus werd gehouden.
In samenwerking met Dorpshuis De Kern verzorgde de werkgroep tijdens de Open Monumentendagen de tentoonstelling ‘Castricum op de kaart’, waarbij veel aandacht was voor de historie van het dorpshuis.
In november en december waren het 100-jarig bestaan van psychiatrisch ziekenhuis Duin en Bosch, de VVV en de tennisverenigingen de belangrijkste onderwerpen van de expositie op de open dagen. Deze onderwerpen zijn terug te vinden in het 32e jaarboek, dat in november was verschenen.

Wat educatie betreft, hebben diverse scholen een bezoek gebracht aan De Duynkant.
De Pax Christi basisschool te Limmen kwam op 7 april langs op en kreeg uitleg over de Tweede Wereldoorlog in Castricum.
Op 3 juni werd een brugklas van het Clusiuscollege ontvangen voor het maken van een fietstocht door duin, dorp en polder.
Daarnaast werd De Duynkant op respectievelijk 8 juni en 15 oktober bezocht door leerlingen van de Paulusschool en het Jac. P. Thijssecollege voor een educatief programma. Op 15 en 26 november werd medewerking verleend aan ‘Een rondje cultuur’ voor leerlingen van het Bonhoeffercollege.
Tot slot is er door werkgroepleden een bijeenkomst van erfgoedcoördinatoren in het basisonderwijs bijgewoond.

Bestuur, leden en donateurs

Op 31 december 2009 was het bestuur als volgt samengesteld:

  • F. Duffhues, voorzitter
  • Mevrouw A.H.A.M. van Boxtel, secretaris
  • J.H. Ebels, penningmeester
  • H.A. Boot, lid
  • P.A. Levi, lid
  • L. Zonneveld, lid

Aan de werkavonden in De Duynkant en andere activiteiten werd door vijfentwintig werkende leden deelgenomen. Op 31 december 2009 bedroeg het aantal donateurs ongeveer 1200.

Aan onze leden en donateurs komt veel dank toe voor hun inzet en hun bijdrage aan de Stichting Werkgroep Oud-Castricum in het afgelopen jaar.

Antoinette van Boxtel
Hans Boot

22 augustus 2022

Jaarverslag 2008 (Jaarboek 32 2009 pg 106-107)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 32, pagina 106

Jaarverslag 2008

Door de werkgroep is besloten de statuten te moderniseren en de doelstellingen duidelijker te omschrijven. Deze luiden nu als volgt:

  • het verrichten van onderzoek op historisch en archeologisch gebied;
  • het verzamelen en bewaren van voorwerpen, geschriften en dergelijke die van belang zijn voor de historie van Castricum en Bakkum;
  • het verzorgen van en meewerken aan publicaties over de geschiedenis van Castricum en Bakkum;
  • het bevorderen van het behoud van het cultuurhistorisch erfgoed in Castricum en Bakkum, waaronder begrepen het eventueel voeren van juridische procedures en het aanwenden van rechtsmiddelen.

Ook in 2008 zijn er door de leden van de werkgroep weer veel activiteiten verricht. Er werd in verschillende plaatselijke en regionale verbanden samengewerkt of geadviseerd over onderwerpen als archeologie en sloop- of bouwplannen. Door verschillende schenkingen werd onze collectie aangevuld. De belangrijkste gebeurtenissen en activiteiten in 2008 volgen nu in chronologische volgorde:

  • Per 1 januari kreeg de werkgroep de status van ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling).
  • Op 7 januari werd de nieuwjaarsreceptie in De Duynkant gehouden.
  • Op 14 februari nam Frans Duffhues de voorzittershamer over van Piet Blom en traden Arnold van Gemert en Peter Koelewijn tot de werkgroep toe.
  • Op 17 september bracht de Historische Kring Ubbega uit de provincie Groningen een bezoek aan de werkgroep. De luiklok in de dorpskerk van Castricum is afkomstig uit deze streek.
  • Op 9 oktober werd de statutenwijziging van onze stichting notarieel vastgelegd.
  • Op 11 oktober had de werkgroep een stand op de landelijke archiefdag in Alkmaar.
  • Op 24 oktober werd in Hotel Borst het eerste exemplaar van jaarboek 31 uitgereikt aan wethouder Ber Hes.
  • Op 20 november werd door de auteur Ernst Mooij en lid van de werkgroep, het eerste exemplaar van zijn boek ‘Het Castricumse landschap … een geschiedenisboek’ aan burgemeester A. Emmens-Knol uitgereikt. Kantoorboekhandel Laan maakte de uitgave van het boek mogelijk. De presentatie voor bestuurs-, beleids-, natuurbeherende en cultuurhistorische organisaties vond plaats op 10 december.
  • Op 16 november werd de jaarlijkse donateuravond gehouden met een lezing door de heer Peter Schat over de Stelling van Amsterdam.

Een droevige gebeurtenis was het overlijden van ons lid Wim Emmens op 21 oktober.

De activiteiten zijn ingedeeld in verschillende taakgroepen. Voorheen werd er gesproken over werkgroepen, maar omdat dit soms aanleiding gaf tot verwarring, is die benaming sinds september 2008 afgeschaft. De taakgroepen zijn logischer ingedeeld en duidelijker omschreven. Bovendien werd de onderlinge communicatie tussen de werkgroepleden verbeterd door het uitbrengen van een infobulletin, waarvan het eerste exemplaar in december 2008 verscheen. De leden informeren elkaar daarin over nieuwe projecten en andere wetenswaardigheden.

Taakgroep archiefbeheer, foto en film
In 2008 werd er gewerkt aan de basiskaart die we gaan gebruiken in het nieuwe programma Haza-data, waar uiteindelijk zowel genealogische als perceelgegevens aan kaarten uit diverse periodes worden gekoppeld.
Er is een start gemaakt met het op een hogere resolutie scannen van al ons fotomateriaal, waarvan er al enkele duizenden zijn gedaan. Door schenkingen en het mogen reproduceren van foto’s is de collectie ook dit jaar fors uitgebreid. Er werden vooral door contacten van de ‘Taakgroep educatie en tentoonstelling’ veel fotoalbums van Castricummers en Bakkummers beschikbaar gesteld, waaruit interessante historische foto’s konden worden gescand.

Taakgroep archeologie en cultuurbehoud
Vanuit de werkgroep Oer-IJ en ook de Monumentenraad werd de gemeente aanbevolen om te komen tot de aanstelling van een regioarcheoloog, die ingeschakeld kan worden bij de uitvoering van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg (WAMZ).
Veelvuldig was er contact met de gemeente Castricum om te adviseren over gebieden die verstoord gaan worden en een hoge archeologische verwachtingswaarde hebben. Tevens is er tweemaal afstemmingsoverleg met de gemeente geweest. Diverse verslagen van inventariserend veldonderzoek of van opgravingen op diverse locaties in Castricum werden door de gemeente aangeleverd.
De gemeente is in 2008 gestart met het voorbereiden van een Beleidsnota Archeologie, die eind 2009 gereed zal zijn.
Onderzoek werd uitgevoerd naar de relatie van de opgraving van tufsteen in de Oosterbuurt (1995) en het tufsteen dat gebruikt is bij de bouw van de oude dorpskerk. Voorlopig kon geen gelijkenis worden vastgesteld. Inventarisatie van archeologische vondsten, vindplaatsen en rapportages werd gestart om ook deze gegevens een plek te geven in Haza-data. Met deze software kunnen vele data gekoppeld worden, ook aan een digitale kaart van Castricum. Twee deskundigen werden bezocht om ons op deze software te oriënteren.


Jaarboek 32, pagina 107

Een lid van de werkgroep volgde een zeer nuttige cursus archeologie bij de AWN (Archeologische Werkgroep Nederland – Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie), afdeling Zaanstad.

De Werkgroep Oud-Castricum is vertegenwoordigd in de Monumentenraad, een adviesorgaan van het gemeentebestuur voor het monumentenbeleid. Op 4 maart werd het register van beschermde gemeentelijke monumenten vastgesteld. Na het doorlopen van de bezwarenprocedures zijn uiteindelijk 122 monumenten aangewezen. De monumentenverordening biedt de mogelijkheid om naast gebouwen ook terreinen en landschappelijke structuren een monumentenstatus toe te kennen. Er is een basislijst van 21 van dergelijke objecten opgesteld. Een eerste verkennend overleg met de eigenaren heeft plaatsgevonden.
De raad heeft adviezen uitgebracht over een verscheidenheid aan onderwerpen, waaronder de slechte onderhoudstoestand van de boerderij Alkmaarderstraatweg 52, die eigendom is van de gemeente, en de plaatsing van straatnaamborden bij twee oude landpaden tussen de Breedeweg en de Doodweg.

Taakgroep jaarboek, archiefonderzoek en PR
In het verslagjaar bracht twee of drie leden van Oud- Castricum bijna wekelijks op dinsdagavond en vrijdag de gehele dag door op het Regionaal Archief in Alkmaar. Een aantal dossiers uit de periode voor 1811 werd digitaal overgenomen. Het bevolkingsregister werd beter toegankelijk gemaakt door het realiseren van een index op de bewoningsperiode 1860-1880. Er is een begin gemaakt aan een index op de bewoningsperiode 1880-1890. Bovendien werd archiefonderzoek verricht voor publicaties in het 31e en 32e jaarboek. Dat betrof onder andere de geschiedenis en de stambomen van de Castricumse families Wulp en Steeman. Voor dat doel werden ook bezoeken gebracht aan archieven in Haarlem en Den Haag.

Ook dit jaar werd er elke maand een informatief stukje in de kranten geplaatst in verband met de openstelling en de tijdelijke tentoonstellingen op de eerste zondag van de maand. Vanaf oktober werd dit ook naar de lokale tv-zender gezonden.
De werkgroep verleende ook weer medewerking aan de rubriek ‘Langs de Schulpvaart’ in het Nieuwsblad voor Castricum en een aantal leden leverde daarvoor een artikel over een cultuurhistorisch onderwerp.
Daarnaast kwam Oud-Castricum in het nieuws via oproepen voor verhalenvertellers en fotomateriaal van de 100-jarige Muziekvereniging Emergo, waarmee de werkgroep in 2008 een expositie organiseerde.
Eind oktober was er veel aandacht van de kranten en de lokale radiozender voor de presentatie van het 31e jaarboek, die gekoppeld was aan het uitbrengen van een CD met popmuziek uit de jaren (negentien)zestig.
In 2008 werd onze website 19.515 keer bezocht.

Taakgroep educatie en tentoonstelling

De bezoekersaantallen tijdens de open zondagen in 2008 varieerden van gemiddeld 100 tot 150.
Onderwerpen van de tijdelijke exposities waren: winterse taferelen, timmerdorp, de Maer- of Korendijkroute, 100 jaar Emergo en twee artikelen uit het 31e jaarboek (de uit de Tweede Wereldoorlog daterende bergplaats voor kunstwerken (bunker) bij ‘Kijk Uit’ en de popmuziek in de (negentien)zestiger jaren). Over de bouw en het gebruik van de bergplaats werd een film vertoond, die gemaakt is door onze plaatsgenoot Hans Kinders en waarin Henk de Smidt, oud-medewerker van het Filmmuseum, de geschiedenis uit de doeken doet.

In het voorjaar startte de Stichting Welzijn Castricum in samenwerking met de werkgroep het project ‘Verhalen vertellen’, waaraan circa 20 ouderen deelnamen.
Groep 6 tot en met 8 van de St. Michaelschool uit Zuidschermer verbleef enkele dagen te Castricum in de groepsaccommodatie aan De Zanderij. Op 27 mei bezochten de 16 leerlingen en hun begeleiders ‘De Duynkant’. Zij bekeken de beeldpresentatie ‘Duingeheimen’ met als onderwerp ‘menselijke invloeden door de eeuwen heen in het duingebied’.
Op 16 oktober werd medewerking verleend aan de landschapsexcursie voor mavoleerlingen van het Jac.P. Thijsse College. Hieraan namen 88 leerlingen deel.
Op 4 november werden 43 leerlingen van het Clusius College in het kader van het ‘Rondje Cultuur’ in De Duynkant ontvangen. Zij konden zelf enkele activiteiten van de werkgroep ervaren.

Bestuur, leden en donateurs
Op 31 december 2008 was het bestuur als volgt samengesteld:

  • F. Duffhues, voorzitter
  • Mevrouw A.H.A.M. van Boxtel, secretaris
  • J.H. Ebels, penningmeester
  • P.A. Levi, lid
  • J. Smulders, lid
  • L. Zonneveld, lid

Aan de werkavonden in ‘De Duynkant’ en andere activiteiten werd door een dertigtal werkende leden deelgenomen. Op 31 december bedroeg het aantal donateurs ongeveer 1.300.
Aan onze leden en donateurs komt veel dank toe voor hun bijdrage aan de Stichting Werkgroep Oud-Castricum in het afgelopen jaar.

Antoinette van Boxtel