Geef me een turrefie of wat hout: Sint-Maartenliedjes van vroeger

Door: Eric Bor

We zongen als  kinderen in de jaren vijftig in de straten van Castricum (en allereerst natuurlijk bij de winkels vlak voor sluitingstijd) nog een vooroorlogs Sint-Maartenlied:

Sintere Sintere Maarten
De kalveren dragen staarten
De koeien dragen horens
De kerken dragen torens
De torens dragen klokken
De meisjes dragen rokken
De jongens dragen broeken
Ouwe wijven schutteledoeken
Sintere Maarten wat is het koud
Geef me een turrefie of wat hout
Geef me een hallef centje
Dan ben je m’n beste ventje
Geef me een appel of een peer
Dan kom ik het hele jaar niet meer.

Afb. 1. Sint-Maartenlopen tweede helft negentiende eeuw: de arme kinderen gingen bij de rijke families langs (Atlas Van Stolk, Rotterdam)

Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat we voor de snelheid wel eens wat stukjes oversloegen, maar nooit de schutteledoeken, het turrefie en het halve centje, want die gaven de gepaste geheimzinnigheid aan het zich toch al in duisterheid afspelende gebeuren. Eigenlijk zouden we deze ons onbekende artikelen best eens voor onze zelfgemaakte lampions willen zien opdoemen. Natuurlijk hadden we ook een korter lied:

Rood rood vogeltje
Met je rooie rokkie an
Daar komt Sintere Maarten an
Sintere Maarten had een koe
Die moest naar de slager toe
Wassie vet of wassie mager
Evengoed moestie naar de slager.

Afb. 2. Kinderen van Eric Bor met hun lantaarns, in 1981 (© Eric Bor)

Dat schoot lekker op. Als we de gulle gave van de toegezongene heel hoog waardeerden, prezen we hem de hemel in:

Hier woont een rijk man
Die veel geven kan
Veel zal die geven
Lang zal die leven
God zal ‘m lonen
Met honderdduizend kronen
Met honderdduizend lichies an
Daar komt Sintere Maarten an.

Afb. 3. Burgemeester Mooijstraat 1986

Wie het waagde niet thuis te zijn of – erger nog – zijn licht uit te laten, moest het doen met:

Hier woont een kikkerbil
Die niets geven wil.

Meer adem verspilden we niet aan dergelijke types.

Mijn kinderen zongen in de jaren tachtig niet meer over vogeltjes met rooie rokkies en vroegen in hun liederen niet meer om appelen, peren, hout, turf of halve centjes. Om de een of andere reden was pepermunt voor die generatie heel aantrekkelijk:


afb. 4. Nuhout van der Veenstraat – De Pompoen 1986

Sintere Maarten Mik Mak
M’n vader is een dikzak
M’n moeder is een duntje
Geef me een pepermuntje.

Lekker kort, dat is waar. Maar wel een beetje kaal zo zonder schutteledoeken, honderdduizend lichies en de slachtende slager.

Bronnen
Foto’s:
  • Afb. 1. Sint-Maartenlopen tweede helft negentiende eeuw: de arme kinderen gingen bij de rijke families langs. Foto: Atlas Stolk, Rotterdam).
  • Afb. 2. Kinderen van Eric Bor met hun lampion. Copyright: Eric Bor
  • Afb. 3. Burgemeester Mooijstraat 1986. Foto: Beeldbank Oud-Castricum).
  • Afb. 4. Nuhout van der Veenstraat – De Pompoen 1986. Foto: Beeldbank Oud-Castricum).

  • N.B. Meer columns van Eric Bor lezen?
    U vindt al zijn columns hier.

    Print Friendly, PDF & Email
    0 Reacties
    Inline feedbacks
    Bekijk alle reacties