Fazanten in het duingebied

Door: Eric Bor

Afb. 1. Fazant in het duin

Vroeger zag je dikwijls fazanten in het duin. Tegenwoordig vind je ze nauwelijks meer. De fazant is geen inheemse vogel, maar leefde oorspronkelijk in Oost-Europa en Azië. De Romeinen hielden van het vlees van de fazant en zorgden ervoor dat de soort zich over grote delen van Europa verspreidde. Vanaf de achttiende eeuw groeide het aantal fazanten in West-Europa door de plezierjacht. De fazanten werden speciaal voor de jacht gefokt.

Afb. 2. Het Voerhuis nabij de Kruisberg.

In het duinterrein bij Castricum lag pal ten noorden van de Kruisberg De Broeierij. Daar werden fazanten opgekweekt voordat ze in het veld werden uitgezet om te worden geschoten. Baron Van Tuyll van Serooskerken, de voormalige eigenaar van het duingebied, sloeg het fazantenvoer op in een schuur, die later werd omgebouwd tot woning. Deze woning staat nog steeds nabij de Kruisberg en heet nu “Het Voerhuis”.  De oude veldnaam Vlakje van 36 verwijst naar een drijfjacht waarbij ooit 36 fazanten tegelijk werden geschoten.

Afb. 3. Atlas van Nederlandse vogels 1987.

De fazantenjacht, die tot in de zestiger jaren van de twintigste eeuw doorging, was intensief. Door bijvoeren van de dieren werd de stand kunstmatig hoog gehouden. Fazanten eten knoppen, plantjes en zaad en worden door de omwonenden met een tuintje in het duin dan ook niet erg gewaardeerd. Dat was ook de reden dat het PWN vroeger een min of meer rituele fazantendrift organiseerde: een drijfjacht op fazanten waarbij maar enkele exemplaren werden geschoten. Het zaad uit fazantenvoer, dat vroeger op voerbanen werd uitgestrooid, heeft enkele veldbloemen de kans gegeven zich in het Noord-Hollands Duinreservaat te vestigen. Waarschijnlijk zijn amsinckia, kuifhyacint, bosvogelmelk en piramidevogelmelk afkomstig uit fazantenvoer. In 1993 werd de fazantenjacht landelijk verboden, maar het gebeurt illegaal nog wel hier en daar. Sinds het beëindigen van het bijvoeren en de jacht is het aantal fazanten geleidelijk afgenomen, vooral door toedoen van natuurlijke vijanden als de vos en de havik. Op bijgaande kaarten is de afname van de populatie duidelijk te zien. Fazanten zijn vooral nog op de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden en op de waddeneilanden te vinden.

Afb. 4. Vogelatlas van Nederland (Sovon 2018).
Bronnen
Tekst:
  • Vogelbescherming Nederland. .
  • Sovon Vogelonderzoek. .
  • Duinen en mensen Kennemerland (2009) Amsterdam p. 172..

  • Foto’s:
  • Afb. 1. Fazant in het duin. Foto: Piebe op Zoom.nl).
  • Afb. 2. Het Voerhuis nabij de Kruisberg. Foto: Beeldbank Oud-Castricum).
  • Afb. 3. Atlas van Nederlandse vogels 1987. Afbeelding te zien op webpagina Sovon over de fazant)
  • Afb. 4. Vogelatlas van Nederland (Sovon 2018). Te bestellen bij Sovon.

  • N.B. Meer columns van Eric Bor lezen?
    U vindt al zijn columns hier.

    Print Friendly, PDF & Email
    0 Reacties
    Inline feedbacks
    Bekijk alle reacties