De Maranathakerk is een monumentwaardig gebouw

door Eric Bor

De Maranathakerk werd gebouwd in 1954 en door de gereformeerde gemeente in gebruik genomen in 1955. De architect was Hindrik Eldering (1915-1993). Over Hindrik en zijn opa Cornelis Eldering (1854-1932) die ook architect was, verscheen in 2015 het boek “De gebouwde erfenis van twee Fries-Groningse architecten” van Bertus Fennema. Beide architecten hebben een veelzijdig oeuvre achtergelaten. Door hun grote betrokkenheid bij de gereformeerde kerk hebben ze in de destijds sterk verzuilde samenleving vooral veel gereformeerde scholen en kerken gebouwd.

Hindrik Eldering heeft na de oorlog tal van ‘wederopbouwkerken’ (zoals de Maranathakerk) ontworpen. Zoals op de foto’s te zien is, is hij heel consequent in zijn gevelontwerpen en het toepassen van moderne bouwtechnieken. De smalle muurdammen tussen de hoge glas-in-betonramen kunnen alleen met behulp van staal- en betonconstructies gerealiseerd worden, evenals de kapvormen. Eldering combineert traditionele bouwmaterialen (traditionalisme) met moderne opvattingen over zichtbaarheid van functies (functionalisme).

Een achthoekige kerk die heel veel lijkt op de Maranathakerk is die uit Aalden, eveneens gebouwd in 1954. Grappig genoeg kreeg ook die kerk een brede ‘voorbouw’ toen de gemeente uitbreidde. De Castricumse kerk kreeg die uitbreiding in 1978. In 2006 fuseerde de kerk met de hervormde gemeente tot de Protestantse Gemeente Castricum. Op 30 december 2018 was de afscheidsdienst van de Maranathakerk: de diensten werden voortaan in de dorpskerk gehouden.

De Volkskrant signaleerde al in 2010 dat er steeds meer wederopbouwkerken verdwenen. Dat mag met de Maranathakerk niet gebeuren. De huidige eigenaar, de gemeente Castricum, schreef  in 2014 in de nota “Erfgoed is van ons allemaal”: “Het voortbestaan van kerkgemeenschappen wordt steeds onzekerder. Daarentegen blijven kerkgebouwen dé iconen van onze dorpen en van onze geschiedenis. De gemeente moet samen met deze monumenteigenaren en haar inwoners een weg zien te vinden om deze belangrijke gebouwen veilig te stellen voor de toekomst en meedenken met goede herbestemmingen. Het Rijk geeft financiële en inhoudelijke ondersteuning voor het maken van een visie waarbij gemeente, kerkeigenaren en andere belanghebbenden toekomstgerichte keuzes maken.”  Dat wekt vertrouwen.

(Met dank aan Gijs Vorstman voor de bouwkundige typering van de afgebeelde kerken.)

Foto’s van enkele door Hindrik Eldering ontworpen kerken: de kerk in Serooskerke 1953; de kerk in Aalden 1954; de Maranathakerk 1955; de kerk in Beilen 1957 en die in Schoondijke 1957

Bronnen

Tekst:
  • Reli-wiki,
  • websites van de afgebeelde kerken,
  • Nog even en de wederopbouwkerk is uit ons landschap verdwenen” in De Volkskrant 25-06-2010,
  • gemeentelijke nota “Erfgoed is van ons allemaal” 2014.

  • Foto’s:
  • websites van de afgebeelde kerken

  • N.B. Meer columns van Eric Bor lezen?
    U vindt al zijn columns hier.

    Print Friendly, PDF & Email
    0 Reacties
    Inline feedbacks
    Bekijk alle reacties