De Huzaren van Castricum

 

Filmmaakster Pauline van Vliet maakt een documentaire over De slag bij Castricum in 1799. In het kielzog van de activiteiten rond haar film ‘Soldaat onder het zand’ en ‘Het mysterie van de koperen knoop’, wordt er door leden van de werkgroep Oud-Castricum extra onderzoek gedaan naar deze tijd. Paul Kuyper van de werkgroep doet verslag van zijn bevindingen.

“Tegen zeven uur ‘s avonds botsen de legers aan de rechter flank flink op elkaar en de ontwikkelingen baart me grote zorgen.

Ik denk echter geen ogenblik aan verliezen en zet vlug een strijdplan op voor een overrompelende aanval om mijn regiment niet het risico te laten lopen dat door invallende duisternis verwarring en chaos de overhand zullen nemen.

De aanval wordt ingeleid door luitenant-kolonel Collaert waarna ik met luide stem bevel aan de drie corpsen van de cavalerie geef om tot de aanval over te gaan:

“La cavalerie charge ne tirez plus.  En avant enfants de la patrie, battés la charges, au bajonettes, pas de charge ! ”

De Franse infanterie gehoorzaamt direct en snelt vooruit. De vijandelijke troepen wijken en het volgende moment trekken ze zich terug tot achter Bakkum en de Schulpvaart.

Er worden een aantal strijders gevangen gemaakt en het zullen er honderden zijn geweest als de intredende duisternis niet in het voordeel werkte voor het ontsnappen van de vijandelijke troepen.”

Dit aangehaalde stuk – vrij vertaald – uit het rapport van kolonel Francois de Quaita bleek de beslissende actie van de oorlog. Vanaf de volgende dag werd niet meer gevochten en een officieuze wapenstilstand afgekondigd.

De Huzaren van kolonel de Quaita kregen veel lof toegezwaaid. Zo liet generaal Dumanceau enkele weken later tegenover een correspondent ontvallen:

Er heerst bij dit regiment een civismus (gemeenschapszin), een ijver en liefde tot den dienst, die alles overtreft en die volkomen beantwoordt aan de intelligentie van zijne waardige chefs”.

Over de Huzaren en De Quaita werd later in 1849 opgetekend:

“De voortreffelijke geest die het bezielde, van het oogenblik dat het werd opgerigt (1795), tot den dag waarop het werd ontbonden (1812) en de roem waarmede het zich onophoudelijk overlaadde, geven reden te veronderstellen, dat eene voorbeeldige opleiding, door den Kolonel Quaita en zijne officieren, aan dat regiment is gegeven geworden”.

Veel successen hebben de Huzaren onder De Quaita over de jaren gehad maar de opmerkelijkste zo niet de grootste zal zijn geweest dat met één ervan een oorlog beslecht werd en waarmee het regiment de titel verkreeg van ‘De Huzaren van Castricum’.

Een titel waarmee Castricum misschien tot in lengte van dagen verbonden zal blijven met het Bataafse Regiment Huzaren van kolonel Francois de Quaita (* 11 juni 1743 –  +/- 20 mei 1817)

Paul Kuijper

Print Friendly, PDF & Email