Foto’s uit het 41e jaarboek van de Werkgroep Oud-Castricum

Artikel uit het Noordhollands Dagblad 27 oktober 2018, met toestemming van en geschreven door Koen van Eijk.

Het 41e jaarboek van de Werkgroep Oud-Castricum is gisteren gepresenteerd. 120 pagina’s in kleur met veel bijzondere foto’s. Voor de laatste keer gemaakt onder leiding van Hans Boot die stopt met de redactie en met de pr. Het boek kost 16 euro, zie www.oudcastricum.nl.

Hieronder een beschrijving door Koen van Eijk van een aantal foto’s uit het 41e jaarboek:

Het panorama van Henri Braakensiek.
Het panorama van Henri Braakensiek.

Door ’t oog van de schilder

Toepasselijk, het verhaal over ’het panorama van Bakkum en Castricum’ door de Amsterdamse kunstschilder Henri Braakensiek, dat centraal staat in het nieuwste jaarboek van Werkgroep Oud-Castricum. Het schilderij, dat een beeld schetst van de dorpen omstreeks 1927, is sinds kort het trotse bezit van de werkgroep zelf.

Studentenfeestje in Amsterdam. Linksboven Braakensiek, rechts beneden Slauerhoff.
Studentenfeestje in Amsterdam. Linksboven Braakensiek, rechts beneden Slauerhoff.

Het schilderij hing jarenlang in paviljoen Breehorn van psychiatrisch ziekenhuis Duin en Bosch. Na de reorganisatie in 2003 tot Dijk en Duin is het overgedragen aan museum Het Dolhuys over de psychiatrie in Haarlem. Vanwege de historische waarde voor Bakkum en Castricum droeg het museum het over aan Oud-Castricum. De Castricumse restaurator André Weda heeft het vorig jaar schoongemaakt en waar nodig gerestaureerd.

Ereplaats

In het opgeknapte en uitgebreide bezoekerscentrum De Duynkant heeft het panorama een ereplaats gekregen. Braakensiek (1891- 1941) verbleef enige tijd in Duin en Bosch. Het schilderij geeft een panoramisch beeld van beide dorpen, gezien vanaf het hoge duin bij de Vinkebaan en de Sifriedstraat. Waarom Braakensiek op 36-jarige leeftijd in de kliniek was opgenomen, is niet bekend. Zijn patiëntendossier is niet bewaard gebleven. Over zijn lichamelijk of geestelijke gesteldheid en over de duur van zijn opname is niets achterhaald. Hij trouwde in 1928, een jaar later dus, met Annie Dekker, kunstenares en destijds leerling van de Teken-academie in Antwerpen. Braakensiek begaf zich in het Amsterdamse intellectuele milieu, getuige een foto waarop ook de bekende dichter/schrijver Jan Slauerhoff te zien is.

Armin van Buuren bouwt een feestje.
Armin van Buuren bouwt een feestje.

Castricumse roots Armin van Buuren

Dj en producer Armin van Buuren mag graag een feestje bouwen. Hij is er een megaster mee geworden. Is Armin van Buuren erfelijk belast? Zijn over-overgrootvader Bertus van Benthem had een muziek- en feestzaal in Castricum …
Naar aanleiding van een uitzending van het tv-programma ’Verborgen verleden’, waarin de makers onderzoek doen naar de voorouders van bekende Nederlanders, bleek de dj niet alleen familie van koning Willem-Alexander te zijn, ook heeft hij wortels in Castricum.
Via zijn oma van vaderskant stamt hij af van de Castricumse families Res en Van Benthem.

Feestzaal Bertus van Benthem.
Feestzaal Bertus van Benthem.

Over-overgrootvader Berthus van Benthem was in de 19e eeuw kastelein en begon later een grote muziek- en feestzaal.
“Misschien kan het initiatief van Bertus om de feestzaal te bouwen wel gezien worden als voorloper van de huidige Dance Events?”, vraagt Joke Admiraal zich in het artikel af.
En dat deed voorvader Bertus ook in zijn feestzaal …

Postbode Arie van Wonderen.
Postbode Arie van Wonderen.

Brievengaarders en postbodes

Opvallend hoeveel er te vertellen is over de geschiedenis van een dorp. Niek Kaan dook voor het jaarboek in de historie van de postbezorging in Castricum en Bakkum.
Postbodes heetten vroeger ’brievengaarders’ en die waren aanvankelijk in particuliere dienst. Pas later bemoeide de overheid zich ermee. Volgens de Postwet van 1850 moest elke gemeente een postkantoor hebben. Anderhalve eeuw later was dat tijdperk voorbij. Op 28 mei 2009 sloot het postkantoor aan de C.F. Smeetslaan de deuren.
Kaan vond een interview met de indertijd bekende postbode Arie van Wonderen (1911-1997). Als Amsterdamse wees kwam hij bij zijn tante in Bakkum te wonen. Hij kwam in 1929 in dienst bij de PTT en begon als bijna 18-jarige met een salaris van 54 cent per uur.
“Toen ik begon, was de postbode nog een soort wandelend postkantoor. Kwitanties en belastingen innen en melkgeld uitbetalen aan de veehouders, het kon allemaal.”

Impressie van burgemeester Kieft in de cel.
Impressie van burgemeester Kieft in de cel.

Burgemeester moest de cel in

Toen de gemeenteraad in 1967 besloot een straat te vernoemen naar de voormalige burgemeester Pieter Kieft, was nog niet bekend dat hij een corrupte bestuurder was, die in 1836 uit zijn ambt werd gezet en tot vijf jaar gevangenisstraf werd veroordeeld.
Simon Zuurbier, al jarenlang verbonden aan de Werkgroep Oud-Castricum, ontdekte het schandaal in 1975 bij archiefonderzoek. In deze 41e editie van het jaarboek vertelt ’good old’ Zuurbier het verhaal van Pieter Kieft, die in 1804 werd benoemd tot onderwijzer en tien jaar later werd gepromoveerd tot schout van Bakkum en Castricum, een functie die later burgemeester werd genoemd.
Kieft was plaatselijk een invloedrijk man. Hij kocht meerdere panden en vele stukken land. In de schelpenhandel, destijds een belangrijke bron van inkomsten, had hij een dikke vinger in de pap. Toen uiteindelijk bleek dat grondbezitters te veel belasting betaalden en hij dat niet afdroeg maar in eigen zak stak, werd hij gearresteerd en belandde hij in het cachot.

Gré Jacobs - Wentink met man Jaap en zoon Hans.
Gré Jacobs – Wentink met man Jaap en zoon Hans.

Rooie Gré ging haar eigen gang

Je moet sterk in je schoenen staan als je als vrouw voor de oorlog, in een plattelandsgemeente, tegen de stroom in roeit. Niek Kaan vertelt in het jaarboek het verhaal van Gré Jacobs – Wentink (1901-1992), een markante ’rooie vrouw’ uit Castricum.
Gré was afkomstig uit een boerenfamilie in Heemskerk, maar belandde na haar huwelijk met Castricummer Jaap Jacobs in Castricum. Jaap werkte voor PWN en was beheerder van ’het tentenkamp’, zoals camping Bakkum toen bekend stond. Op het kampeerterrein kwam ze in contact met mensen uit verschillende sociale geledingen. Zo kwam ze bij de socialisten van de SDAP, waarvan ze in 1925 het eerste vrouwelijke bestuurslid werd.
“Ik was met ruzie van huis gegaan, want mijn christelijke schoonmoeder was razend dat ik naar die rooie beweging ging”, schreef ze ooit. In 1946 werd ze lid van de gemeenteraad van Castricum voor de PvdA.

De Duynkant in oorlogstijd als onderdeel van de Atlantikwall.
De Duynkant in oorlogstijd als onderdeel van de Atlantikwall.

Duynkant bleef eenzaam achter

Gebouw De Duynkant is de trots van de 51-jarige Werkgroep Oud-Castricum. Recent is het opgeknapt en uitgebreid en beschikt het over een bij- en vlindervriendelijke tuin, een filmzaal, een werkruimte voor de vrijwilligers, een archief en nog veel meer.
Het gebouw is vernoemd naar het gelijknamige wijkje waar het ooit deel van uitmaakte. Het pandje bleef staan nadat de Duitsers de rest van de Duinkant met de grond gelijk maakten omdat de bebouwing in het schootsveld lag. Het pand Geversweg 1b was een telefooncentrale en die kon de bezetter wel gebruiken, zo is te lezen in een verhaal over de geschiedenis van het eigen clubhuis.
Na de oorlog besloot de overheid dat het gebied aan de duinzijde onbebouwd moest blijven om zicht op de duinen te behouden. Dat gebied, de Zanderij, is nog altijd goeddeels leeg, al staat het steeds meer onder druk door allerlei bouwplannen.

Print Friendly, PDF & Email