Klik hier voor een uitleg over het gebruik van de informatiebank artikelen en documenten

 
 

 
 

 

Uitgebreid zoeken

Documentnummer : 12184
 
Titel : Snel verhuizen met de handkar
Auteur : Jacky de Vries
Datering : 08 mei 1999
Beschrijving : IJmond, de twintigste eeuw

CASTRICUM - De Mient in Castricum, een drukke asfaltweg, die aan een kant is bebouwd. Het is
bijna onvoorstelbbar dat een vooroorlogse foto dezelfde plek toont. Een smalle weg, met
tuinhuisjes aan weerskanten. Truus Wulp-Lute bekijkt de foto aandachtig. ,,Ik loop nu nog
wel eens langs die plek. Dan blijf ik staan voor het tegenwoordige Dr. Leenaertshuis en zeg
tegen mezelf: 'Hier liggen mijn voetstappen'. Het geboortehuis van Truus (76) en
Arie Lute (70) werd lang geleden gesloopt, op last van de Duitse Wehrmacht.

Duitsers joegen Castricummers uit hun hun huizen

Truus en Arie Lute, broer en zus, halen herinneringen op. Samen met leeftijdsgenoot
Loek Zonnveld van Werkgroep Oud-Castricum, die met kennis van de feiten het gesprek leidt.
Hij vertelt over de bezettingstijd, 267 van de ruim 1900 huizen werden vanaf 1943 door de
Duitsers gesloopt. De Mient aan de kant van het spoor, de gehele woonwijk De Duinkant, een
deel van Bakkum en van de Beverwijkerstraatweg. Om schootsveld te maken, met het oog op
een eventuele geallieerde invasie. Een groot deel van Castricum werd spergebied en
ontvolkt. Tuinders mochten blijven, maar wie niet economisch aan het dorp was verbonden
moest vertrekken.
Herinneringen komen boven. Truus Lute: ,,Het moet in de zomer van '43 zijn geweest. Ik
werkte als interieurverzorgster, zoals ze dat tegenwoordig noemen. Toen ik van mijn werk
thuis kwam, trof ik mijn moeder aan. 'Weet je wat ze gaan doen', riep ze. 'De moffen
breken ons huis af'. Het was vreselijk. Ze liet het uitzettingsbevel zien, het zou
allemaal snel gaan gebeuren.''

Handelaar

De familie Lute woonde al generaties lang in het 19e eeuwse tuinhuisje. Arie Lute vertelt:
,Onze vader was tuinder, Castricum was een agrarisch dorpje in die tijd. Op De Mient
woonde het gewone volk. Tuinders, een schoenmaker en wat broeders van Duin en Bosch. Die
vooroorlogse tijd was arm, crisis. Mijn ouders hadden nog negen kinderen te voeden, maar
vader was goed met zijn mond, een echte handelaar. We hadden dan ook nooit 'steun' nodig.
Vader kocht in de jaren dertig een koe, zodat we geen gebrek hadden aan boter en melk.''
De meidagen van 1940. Binnen vijf dagen werd geheel Nederland overrompeld door een
supermoderne legermacht. Zonneveld ziet de soldaten nog marcheren, langs het station.
,,Dat ging de hele dag door, er kwam geen einde aan'', weet hij. ,,En je hoefde niet te
proberen de weg over te steken.'' Lute: ,,De eerste maanden waren niet zo erg, pas later
gingen de Duitsers de teugels strakker aantrekken.''

Bedstee

In 1943 kwamen de evacuaties en de afbraak. Weigeren was er niet bij. ,,De gemeente wees
ons een nieuw huis in Castricum toe'', vertelt Truus Lute. ,,Met ledikanten in plaats van
een bedstee. Mijn ouders maakten er geen probleem meer van, omdat het eigenlijk een
verbetering was. Als je in het oude huis op bed lag, zag je de dakpannen. En als het
sneeuwde vielen de vlokken binnen.'' Zonneveld: ,,Zoiets gebeurde heel vaak. In plaats van
een toilet buitenshuis, kregen mensen er een binnen. Sommigen wisten geen raad met die
luxe.''
De evacuatie gebeurde op last van de bezetter, al gingen er andere geruchten rond. ,,Mijn
vader zei altijd dat het doorgestoken kaart was'', herinnert Arie Lute zich. ,,Voor de
oorlog zagen we al vaak mensen bij ons in de buurt met landmeters. Volgens vader hadden de
spoorwegen hun oog op de grond laten vallen.' Zonneveld: ,,Het kwam de gemeente misschien
ok wel goed uit. In het twintigjarenplan van destijds stond bijvoorbeeld al dat de wijk
De Duinkant moest worden afgebroken om daar een villapark te kunnen laten bouwen.''
Het waren in ieder geval de Duitsers die haast maakten met de afbraak. De datum van
verhuizing kwam snel. De spullen werden op de handkar geladen en naar de Ludwigstraat
gebracht. ,,We werden helemaal vrij gelaten'', vertelt Arie Lute. ,,De soldaten lieten
zich niet zien. Je had veel verhuizingen in die tijd, hele stukken van Castricum werden
ontruimd. De mensen die niet in het dorp werkten moesten naar een andere plaats
verhuizen.''

Katholiek

Protesteren was er niet bij. Zonneveld: ,,De mensen waren zeer gelaten toen, het was een
andere tijd. Je liet de dingen sneller over je heen komen. De meesten waren katholiek en
zo'n instelling gewend vanuit de kerk: wat er werd gezegd, dat deed je.'' Arie Lute: ,,Je
had ontzag voor die moffen. '' Truus Lute: ,,De jeugd van tegenwoordig laat zich niet zo
gemakkelijk leiden.
De sloop van het ouderlijk huis is aan hen voorbij gegaan. ,,Ik heb er geen muur van omver
zien gaan'', vervolgt zijn zus. ,,Misschien hadden we daar geen tijd voor. Misschien
wilden we het zien, deed het toch een beetje pijn. We hebben wel hout uit het oude huis
gestolen, voor de nieuwe woning. Dat moest heel stiekem. De Duitsers hadden dat hout nodig
voor hun bunkers en tankmuur.''
Het oude tuinhuisje, waar Truus en Arie opgroeiden, samen met hun broers en zusters,
verdween. Arie Lute: ,,Het zou sowieso gesloopt worden, verbouwen had geen zin.'' Zijn
zus: ,,Ik heb er niet veel hartzeer van gehad. Maar toch, als ik oude foto's zie dan gaat
er toch een rilling door me heen. Op die plek, daar ligt mijn jeugd.''
,,En soms, als ik over De Mient loop, dan zie ik mijn broertje weer oversteken. Het was
nog voor de oorlog. Hij had de auto niet gezien, die stopte met gierende remmen. De
bestuurder riep: 'Van wie is dat joch!?' Mijn moeder kwam aanlopen. 'Die is van mij', zei
ze. 'Dat kind moet je bij je houden', riep de automobilist nog, voordat ie wegreed. En nog
altijd denk ik daar: 'He Truus, uitkijken als je De Mient oversteekt'.''

Dit verhaal kwam tot stand met medewerking van Werkgroep Oud-Castricum en Loek Zonneveld
in het bijzonder.

1 zwart wit foto maakt deel uit van het artikel.
De Mient, vlak voor de oorlog.

Foto Archief L. Zonneveld
 
Soort : Krantenartikel
Naam krant : Dagblad Kennemerland
Jaargang/nummer :
Plaats : Castricum
Straat/wijk : Mient
Medium : Krantenartikel (kopie)
Rubriek : Historie
Subrubriek :
Plaatsing : A4-01
Archiefdoos-map-nr. : 7-14-30
 
 

Vorige object   Volgende object

 

Uitgebreid zoeken
 

Record aangepast: 22 mei 2022