Klik hier voor een uitleg over het gebruik van de informatiebank artikelen en documenten

 
 

 
 

 

Uitgebreid zoeken

Documentnummer : 10131
 
Titel : Castricummer schrijft boek over zijn katholieke jeugdjaren

,Zelf denken hoefde niet, dat deed de kerk voor je'
Auteur : Sonja de Jong
Datering : 25 januari 1990
Beschrijving : ,,Ik heb geen autobiografie willen schrijven, maar een tijdsbeeld willen geven. Een
beeld dat voor veel jongeren van nu onvoorstelbaar zal zijn maar dat mensen van mijn
generatie voor het leven getekend heeft.'' De 70-jarige Castricummer
Ton Schreutelkamp spreekt over zijn boek 'Een keurige burgerstraat', waarin hij
vertelt over zijn roomskatholieke jeugd in de jaren '20 en '30. Maandag 12 februari
verschijnt dit boek bij de Amsterdamse uitgeverij Wildeboer. Een 2e boek is inmiddels
ook al af en zal eind maart uitkomen, terwijl een 3e deel in een vergevorderd stadium
van voorbereiding is.

Schreutelkamp verklaart nadrukkelijk geen literaire pretenties te hebben met zijn
boek. Hij schreef het aanvankelijk ook niet met de gedachte het ooit te publiceren.
,,Het was voor mij een soort therapie, een terugkijken op mijn leven en nagaan hoe
alles geworden is zoals het is,'' legt hij uit. ,,Pas toen vrienden het lazen en
zeiden: dat moet je publiceren, ben ik het gaan omwerken en heb ik een uitgever
gezocht.''

Keurig en katholiek

Schreutelkamp werd in 1920 geboren in Utrecht in een eenvoudig maar keurig, katholiek
gezin. Doorleren was er niet bij, dat paste niet bij 'hun stand' en dus moest de
jonge Ton op 16-jarige leeftijd op kantoor aan het werk. Door allerlei avondstudies
en door zijn grote intelligentie wist hij zich op te werken en via een baan bij een
grote bank, waar hij medeverantwoordelijk was voor het opzetten van het
computercentrum, kwam hij uiteindelijk terecht bij British Petroleum.

,,Ik had daar een goede baan, maar toen ik tegen de 60 liep zag ik overal om me heen
een jongere generatie opkomen. Academici met een betere opleiding dan ik, met verse
ideeën en betere posities. Dat is op zichzelf een gezonde ontwikkeling, maar het gaf
mij opeens het gevoel van: verdorie, ik heb nu 42 jaar gewerkt, wat heb ik nou
eigenlijk bereikt en hoe is het allemaal gekomen. Ik zou dit werk, als ik destijds de
keus gehad had, zelf nooit gekozen hebben. Waarom zit ik hier dan toch? Ik sprak daar
ook over met de bedrijfsarts en kwam toen tot de conclusie dat het goed zou zijn om
alles eens op papier te zetten.''

Met een blanco vel papier en een pen voor zich zette Schreutelkamp zich aan tafel en
schreef de eerste woorden op. ,,Vanaf dat moment bleef ik schrijven. Letterlijk àlles
heb ik opgeschreven, alles wat ik me herinnerde. Zomer en winter schreef ik door, tot
ik meer dan 1000 pagina's tekst had.'' Maar ook toen dat klaar was, bleek de
Castricummer nog niet tevreden.
,,Ik ben alles gaan documenteren. Ik beschikte over een heleboel materiaal: oude
foto's, getuigschriften, rapporten, en ik heb dat er allemaal bij gevoegd. Zes dikke
ordners vol werden het, die samen een volledig tijdsbeeld geven van de jaren '20, '30
en '40 in een katholiek milieu.''
Op zekere dag liet Schreutelkamp, die al jaren actief is in de Kritische Gemeente
IJmond, zijn geschriften lezen aan Koos Schuurman, toen nog pastor van de KGIJ. ,,Die
zei meteen: man, daar moet je een boek van maken. Ik heb het met rode oortjes
gelezen.' Toen ook de bedrijfsarts dat zei, ben ik op zoek gegaan naar een uitgever
en heb ik het materiaal herschreven.''

Tijdsbeeld

Als basisvorm koos de Castricummer de romanvorm. ,,Ik heb er nadrukkelijk geen
autobiografie van willen maken, want het gaat niet om mezelf. Ik heb een periode
willen analyseren die niet alleen mijn denken en doen maar ook dat van vele anderen
heeft gevormd en misvormd. Wat mijn hoofdpersoon beleeft, staat niet op zichzelf,
maar kan model staan voor het leven van die tijd: niet buiten je eigen milieu willen
treden, doen wat de kerk zegt en mond houden.''
Die hoofdpersoon heet in Schreutelkamps boek Ton van Stigt. ,,Mijn eigen voornaam en
een achternaam ontleend aan het oude Stigt in Utrecht, om op die manier mijn
verbondenheid te laten zien. Ik heb het milieu willen tekenen van de grote massa uit
de jaren '20 en '30. Zelf denken was er niet bij in die tijd. Kerk en overheid
dachten wel voor je. Het heeft lang geduurd voordat ik erachter was dat datgene waar
ik gelukkig mee dacht te zijn, in feite niets meer was dan onvrijheid.''

Een literair meesterwerk is het boek van Schreutelkamp zeker niet. Zijn schrijfstijl
doet denken aan die van een ouderwets jongensboek en door de talloze saillante
details waarmee de schrijver zijn boek doorspekt heeft, wordt het soms wat al te
overdadig. Desondanks is het fascinerend om te lezen hoe volkomen anders het leven in
die tijd was.

Twee invloeden overheersen het leven van de jonge en ontvankelijke Ton van Stigt: de
crisis en het katholicisme. Vooral de vele geestelijken die zijn leven bevolken
hebben een beslissende invloed op hem. Uit zijn beschrijving rijst een beeld op van
een allesoverheersende, hypocriete kerk die als een verstikkend keurslijf ieders doen
en laten bepaalt.

Oorlogstijd

Aanvankelijk was het de bedoeling dat het boek reeds in het najaar van 1989
gepubliceerd zou worden. Door onvoorziene omstandigheden is dit niet gelukt en zal
het pas op 12 februari in de winkel liggen. Deze verschijningsdatum komt daardoor erg
dicht te liggen bij de dag waarop Schreutelkamps 2e roman, getiteld 'Twintig passen
heen, twintig passen terug' uitkomt. Hierin spreekt de schrijver over zijn ervaringen
als soldaat/luchtdoelartillerist gedurende de oorlogsjaren.
In verband met de herdenkingen die in mei overal gehouden zullen worden als het
begin van de oorlog precies 50 jaar achter ons ligt, zal dit boek uiterlijk eind
maart op de markt verschijnen. ,,Er is natuurlijk al heel veel over de oorlog
geschreven, maar ik heb een beeld willen geven van de manier waarop ik het zelf
allemaal ervaren heb. Het soldaat zijn was voor mij in het begin een soort voortgezet
padvinderschap. Ik heb geprobeerd de chaos en de wantoestanden die in het leger
heersten tot leven te brengen.''
Ook een 3e boek is al bijna af. Dit handelt over Schreutelkamps tijd bij de Rabobank.
Het is de bewerking van een boek dat hij destijds in opdracht van de directie van de
bank schreef ter gelegenheid van het jubileum van dit instituut en dat alleen in
besloten kring verspreid werd. Thans wil de Castricummer dit document omwerken en
voor bredere publicatie geschikt maken. ,,Ik stond bij de bank in feite aan de wieg
van het computertijdperk. Ik heb ook diverse fraudezaken van nabij meegemaakt,
kortom, dit wordt een heel ander boek dan de 2 voorgaande, maar zeker zo
interessant.''

SONJA DE JONG

1 zwart wit foto maakt deel uit van het artikel.
Ton Schreutelkamp, binnen korte tijd drie boeken op de markt.

Foto Kees Blokker
 
Soort : Krantenartikel
Naam krant : Dagblad Kennemerland
Jaargang/nummer :
Plaats : Castricum
Straat/wijk :
Medium : Krantenartikel (origineel)
Rubriek : Boeken
Subrubriek :
Plaatsing : A4-01
Archiefdoos-map-nr. : 3-9-6
 
 

Vorige object   Volgende object

 

Uitgebreid zoeken
 

Record aangepast: 04 augustus 2020