18 december 2015

Vernieuwd! Wandelroute ‘In de voetsporen van Hilde’

Het is een wandeling door een Castricums dorpsgedeelte met een historisch en archeologisch verleden.
Routeboekje In de voetsporen van Hilde (Kopie)Hilde kan wel de oervrouw van Castricum worden genoemd. Ze leefde in de tweede helft van de 4e eeuw. Tijdens de opgraving Castricum-Oosterbuurt in 1995/96 werd haar skelet gevonden. Archeologen zijn haar Hilde gaan noemen. Er is een reconstructie van haar gezicht gemaakt en het Archeologiecentrum van de provincie Noord-Holland is naar haar vernoemd. Daar kan kennis met haar worden gemaakt. Ook is de titel van een boek aan haar ontleend: ‘Het land van Hilde, archeologie in het Noord-Hollandse kustgebied’. Daarin wordt verteld hoe het Friese volk leefde in de waterrijke delta van het Oer-IJ. Via allerlei bezienswaardigheden brengt deze routebeschrijving de geïnteresseerde wandelaar naar de omgeving waar archeologen met Hilde in contact zijn gekomen, maar was zij wel een Friezin?
De wandeling start vanaf het Westerplein achter het station (4 km). De verkorte wandeling start tegenover de Rollerusstraat (2.5 km). Zie voor de startpunten het routekaartje achter in dit boekje.
Het routeboekje kost € 2,50. Het boekje is verkrijgbaar bij de Werkgroep Oud-Castricum en boekhandel Laan

4 april 2014

Zestig kilometer cultuurhistorie in gemeente Castricum

Presentatie fietsboekje
Presentatie fietsboekje
Presentatie fietsboekje

Voor fietsliefhebbers is er een nieuw fietsrouteboekje ‘Fietsen door de Heerlykheden van Castricum, Akersloot, Limmen en Bakkum’. Scheidend wethouder Christel Portegies van de gemeente Castricum ontving afgelopen vrijdag het eerste exemplaar uit handen van Lia Vriend-Vendel uit Limmen, een van de samenstellers. Het boekje biedt in totaal zo’n zestig kilometer route, langs objecten die bijzonder zijn uit een oogpunt van cultuurhistorie. Veel daarvan hebben een status als monument.

Na vijf wandelgidsjes door de verschillende ‘Heerlijkheden’ binnen de gemeente Castricum is er nu ook een fietsgidsje. Tekst en routeontwerp zijn het product van een nauwe en unieke samenwerking tussen vertegenwoordigers van de historische verenigingen die de gemeente telt. Met als deelnemers: Lia Vriend-Vendel (eerste auteur), Hennie Bakker en Jan Sombroek (Oud-Akersloot), Rino Zonneveld (Oud-Castricum) en Peter Valkering (Oud Limmen). Op verzoek van de gemeente stippelden zij samen fietsroutes uit langs de vele verrassingen binnen de gemeente. Elke fietsroute vormt een verbindingslijn tussen uiteenlopende landschappen en cultuurhistorisch bijzondere gebouwen en landschappelijke elementen en toont de sporen van de tijd in landschap en woonomgeving.
De cultuurhistorische rijkdom van de gemeente Castricum en haar voormalige heerlijkheden komt uitgebreid aan bod in een viertal fietsroutes die in totaal ruim 60 kilometer fietsgenoegen bieden.
Is in het kleurrijke boekje al heel veel informatie verwerkt, het boekje heeft zelfs nog meer verhalen te bieden dan er in staan. In het boekje zijn namelijk tientallen zogenaamde QR-codes opgenomen. Achter de QR-codes zit allerlei extra informatie en beeldmateriaal verstopt, die gebruikers van een smartphone simpel tot leven kunnen wekken. Het zijn dezelfde codes die het afgelopen jaar zijn verschenen op informatieborden in de hele gemeente Castricum. Deze brengen cultuurhistorische hoogtepunten in de bebouwde kommen en ook in het buitengebied onder de aandacht.

17 juni 2013

Maer- of Korendijk

Om zware landbouwvoertuigen te kunnen dragen, zijn op de Maer- of Korendijk twee betonnen rijstroken aangebracht die de vroegere karrensporen moeten verbeelden. Het doorbraakgat is weer uitgegraven. Ter bescherming van de dijk is ervoor gekozen om het agrarische verkeer niet de dijklus te laten volgen.

 

Om zware landbouwvoertuigen te kunnen dragen, zijn op de Maer- of Korendijk twee betonnen rijstroken aangebracht die de vroegere karrensporen moeten verbeelden. Het doorbraakgat is weer uitgegraven. Ter bescherming van de dijk is ervoor gekozen om het agrarische verkeer niet de dijklus te laten volgen.

De Maer- of Korendijk ligt aan de noordkant van de grenssloot die de scheiding vormt tussen Castricum en Heemskerk en de binnenduinrand verbindt met de vroegere buurtschap Heemstede, een zandrug in het binnendeltalandschap van het Oer-IJ.  Aangenomen wordt dat de aanleg van deze dijk in de tweede helft van de 12e eeuw heeft plaatsgevonden. Maer is waarschijnlijk een verbastering van maet of maat dat hooiland betekent. De dijk zal ongetwijfeld ook een verhoogde toegangsweg naar de drassige hooilanden zijn geweest. Of moet in het woord maet de betekenis van grens gezocht worden en is het een verwijzing naar de eeuwenoude grenspositie tussen Castricum en Heemskerk? Op een kaart uit 1680 staat Korendijk ook geschreven als Cooredijck. Coore of Koren kan herleid worden tot keur of schouw. Dit zou kunnen betekenen dat het onderhoud van de dijk regelmatig gecontroleerd werd. De dijk beschermde samen met de verdwenen Bogaards- of Molendijk, die vanaf Heemstede in noordelijke richting liep en aansloot op de hoge gronden van Noordend, de Castricumse weidegronden tegen het opdringende water vanuit de Wijkermeer. Bij sterke wind kon het water vanuit de Wijkermeer, via de nu nog bestaande Dye, ver het voormalige binnendeltagebied in worden gestuwd. Nadat de Sint-Aagtendijk omstreeks het einde van de 13e eeuw vanaf de hoge gronden bij Beverwijk tot aan de strandwal van Akersloot als één gesloten dijktracé tot stand was gekomen, degradeerden de daar binnen liggende lokale dijken tot secundaire waterkeringen. In de Maer- of Korendijk bevindt zich een dijklus, een dijkomlegging die tot stand gekomen is na een dijkdoorbraak. Het jaartal van de dijkdoorbraak is niet bekend, maar de dijklus komt voor op een anonieme kaart uit de eerste helft van de 17e eeuw. Waarschijnlijk werden de gronden tussen de Korendijk en de Noordermaatweg (Heemskerk) gebruikt om het opgestuwde water te bergen. Uit een register uit 1730 blijkt dat ten zuiden van de dijk, ter hoogte van de doorbraak, percelen land namen hebben als Dronkenkamp (Verdronkenkamp) en Kromweels (Kromwiel). De doorbraakplas (ook wel ‘wiel’ genoemd) is in het verleden gebruikt als vuilstortplaats en daardoor dichtgeraakt. Door de zware belasting van landbouwvoertuigen werd het dijklichaam in de dijksloten weggedrukt en vertoonde de kruin diepe wielsporen waarin het regenwater bleef staan. Er werd een herstelplan opgesteld waarvan de uitvoering in 2010 gereed kwam. Ook het doorbraakgat is toen uitgegraven. Wandelaars, fietsers, ruiters en het lokale landbouwverkeer kunnen nu goed gebruik maken van deze parel in het Castricumse buitengebied. Het dijktracé is opgenomen in de Maer- of Korendijkroute, een wandelroute van ongeveer 8 km. De routebeschrijving is verkrijgbaar bij boekhandel Laan, Burgemeester Mooijstraat 19 en bij Gusto/VVV, Dorpsstraat 66 te Castricum.