In het archief van het Meertens Instituut bevindt zich een bijzondere geluidsopname uit Castricum. Opgenomen begin jaren zestig vertellen twee oudere mannen in onvervalst Castricums over hun leven, hun familie en het dorp van vroeger. Het zijn stemmen uit een wereld die inmiddels grotendeels verdwenen is. Het betreft volgens het instituut: R., 83 jaar, tuinder en P., 91 jaar, landarbeider.
De opname duurt ongeveer 25 minuten. Niet alleen de verhalen zijn bijzonder, maar vooral ook het taalgebruik. De mannen spreken de oude Castricumse streektaal zoals dat vroeger op straat, op het land en in de gezinnen klonk. Als je met een zeis of zen het gras maaide was de eerste slag een zwaard, dan harkte je een weers en dan tiemde je het op met een paard ervoor en een touw eran. Woorden, klanken en uitdrukkingen die tegenwoordig nog maar zelden te horen zijn, blijven zo bewaard voor toekomstige generaties.
Aan de hand van genealogisch onderzoek kon één van de sprekers vrijwel zeker worden geïdentificeerd als Anthonie Reijnders, in het dorp beter bekend als Anton of Toon Reijnders. Hij was tuinder en woonde aan de Doodweg en later Breedeweg en vertelt onder meer over zijn broers en zussen, hun huwelijken en de plekken waar zij woonden. Hij noemt zichzelf “kluizenaar”, waarmee hij bedoelt dat hij ongehuwd bleef. Toon is geboren op 28-2-1879 in Castricum. Anton woonde aan de Breedeweg. In mei 1956 komt familie Tessel-Reijnders inwonen. Toon gaat dan naar het tehuis voor Ouden van Dagen aan de Overtoom 24. Hij is aldaar overleden op 18-6-1964 op 85-jarige leeftijd. Ten tijde van de opname is hij 83 jaar.
De tweede stem vertelt over zijn vader, die koster, organist en doodgraver was. Ook beschrijft hij het gezinsleven en het werk in het dorp. De stem moet afkomstig zijn van Pieter Kuijs. Pieter is geboren op 5-11-1877 in Dorpsstraat 82. Hij, Pieter, had nog drie broers: Jan, Cor en Theo. Pieter is na zijn eerste huwelijk enige tijd weduwnaar geweest en daarom vertelt hij dat hij ook “kluizenaar” was. Hij is in 1914 getrouwd met Trijntje Brandjes. Vermoedelijk heeft het Meertens Instituut bij de leeftijd een vergissing gemaakt: geen 91 maar circa 85 jaar past beter bij de gegevens van Pieter Kuijs en bij het vermoedelijke opnamejaar 1962.
Deze opnamen zijn van grote waarde. Ze laten niet alleen horen hoe mensen vroeger spraken, maar ook hoe zij leefden en herinneringen doorgaven. De herkenbare Castricumse taal brengt het verleden dichtbij.
Stichting Oud-Castricum laat je kennismaken met deze unieke stemmen uit 1962. Zolang de stemmen nog klinken, blijft ook een stukje van het oude Castricum voortleven.
Geniet van de mannen Pieter en Anton.
