9 december 2020

Konijnenjagers en -stropers

Door: Eric Bor

Veel meer dan nu wemelde het vroeger in het duin van de konijnen. Regelmatig hielden de duinbezitters en hun pachters grote drijfjachten, maar dat was lang niet voldoende om de konijnenstand in toom te houden. Pachters van duingebieden moesten met lede ogen aanzien hoe hun oogst door de konijnen werd aangevreten, want op het vangen van konijnen stond een strenge straf. Konijnen vraten niet alleen de oogst op, maar ook de duinbeplanting, waardoor zandverstuivingen ontstonden. De jachtopzieners kregen daarom de taak de konijnen te delven.

Delven gebeurde met een ongeveer twee meter lange enigszins kromme stok, een schop en een speciaal afgericht hondje. Delvers stopten alle ingangen van een door de konijnen gemaakt gangenstelsel dicht, behalve de gang die naar de kamer leidde, waarvan het hondje door blaffen had aangegeven dat er konijnen in zaten. Die gang werd diep uitgegraven, waarbij met de stok werd gepeild in welke richting gegraven moest worden.

Jachtopzieners met hun buit

Delven was gevaarlijk omdat de kuilen soms zo diep uitgegraven moesten worden, dat ze boven de graver instortten, hetgeen nu en dan gebeurde. Omdat het delven vaak 6 tot 8 konijnen opleverde, waagden ook stropers zich er soms aan. Thijs Bakker vertelde eens dat twee boswachters een stroper hadden betrapt tijdens het delven, maar hem tevergeefs zochten omdat hij zich onzichtbaar had gemaakt door in een gedolven gat te duiken. De boswachters kwamen vervolgens bij Thijs Bakker in zijn strandpaviljoen. Thijs meldde desgevraagd dat hij de stroper niet gezien had en bood de heren koffie aan. De inmiddels ook in het paviljoen gearriveerde stroper kreeg zijn koffie voor hen onzichtbaar in de keuken geserveerd.

Stropers moesten altijd uitkijken voor de jachtopzieners. Café ‘Spoorzicht’ aan de Beverwijkerstraatweg bij de spoorovergang is jarenlang een veilige plek voor ze geweest. Als er stropers naar binnen renden, gooide de waardin een spel kaarten op tafel en schonk hun een borrel in. Als de jachtopziener arriveerde, verklaarde zij dat de mannen de hele avond hadden zitten kaarten en niet van hun stoel waren geweest.

Bronnen

Tekst:
  • A.C. Glorie-van der Steen, Jacht in het duingebied Jaarboek Werkgroep Oud-Castricum 13 1990 pp.18-21

  • Foto’s:
  • Beeldbank Oud-Castricum

  • N.B. Meer columns van Eric Bor lezen?
    U vindt al zijn columns hier.

    Deel dit bericht
    Print Friendly, PDF & Email
    0 Reacties
    Inline feedbacks
    Bekijk alle reacties