Categorie: Jaarboeken

Het 40e jaarboek bevat een grote variatie aan onderwerpen over gebeurtenissen in de historie van Castricum uit de afgelopen eeuwen. Elf verschillende auteurs hebben daaraan bijgedragen. Door de grote variatie en met de 217 afbeeldingen, waarvan vele in kleur, is de omvang van het jaarboek uitgekomen op 124 pagina’s. Vele donateurs, die gewoonlijk al uitkijken naar het verschijnen, ontvangen het jaarboek gratis.

Voorwoord
Voorzitter Sibinga schetst de vele activiteiten, projecten en tentoonstellingen bij het 50-jarig jubileum van Oud-Castricum en noemt de plannen die gaan leiden tot de uitbreiding van De Duynkant. Verder aandacht voor de uitdagingen waarmee we straks te maken kunnen krijgen, zoals nieuwe gemeentelijke samenwerkingsverbanden, meer aantrekkingskracht op het jongere publiek door het onder de aandacht brengen en houden van de historie en identiteit van onze oude dorpen Bakkum en Castricum.

Castricum en Bakkum in 1967
In het openingsartikel van het jubileumboek blikken we terug op het oprichtingsjaar 1967. Er is sinds die tijd maatschappelijk en in het aanzien van het dorp heel veel veranderd. Een mooi moment dus om een aantal kenmerkende gebeurtenissen in Castricum en Bakkum in dat jaar te benoemen en in beeld te brengen. Ook komen er personen aan het woord die een speciale relatie met 1967 hebben. Per maand worden de belangrijkste gebeurtenissen in het dorp in 1967 beschreven.

Oud-Castricum 50 jaar in beeld
De Werkgroep Oud-Castricum werd opgericht op 16 mei 1967. In een uitvoerige fotoreportage van 30 afbeeldingen tonen we vele activiteiten en gebeurtenissen uit de 50-jarige geschiedenis van de werkgroep.

Gefeliciteerd Werkgroep Oud-Castricum
De werkgroep mag bouwen op een groot aantal donateurs, die zowel in als buiten Castricum wonen. Bob Morélis uit Gorinchem behoort tot de trouwe kern en kijkt elk jaar weer uit naar het nieuwe jaarboek. In een felicitatiebrief beschrijft hij het genoegen dat de ontvangst van het jaarboek hem geeft en gaat hij in op de verschillen tussen Castricum en zijn huidige woonplaats Gorkum, zoals het in de volksmond heet.

Een oude Castricumse schelpenvisser vertelt
Dankzij het pionierswerk van Derk van Deelen (1900-1973) kon de Werkgroep Oud-Castricum in 1967 worden opgericht. Het leek de redactie een goede gelegenheid om een artikel van de hand van Van Deelen letterlijk op te nemen in deze jubileumuitgave. Het artikel is in 1952 gepubliceerd in De Speelwagen, het geïllustreerde tijdschrift in het bijzonder gewijd aan de historische schoonheid, folklore en geschiedenis in Noord-Holland boven het IJ. In het artikel vertelt de toen 78-jarige Cornelis (Klaas) van den Berg over zijn ervaringen als schelpenvisser.

Perspectief vijftig jaar
Perspectief, gehuisvest in de oude Duinrandschool in Bakkum, bestaat net als Oud-Castricum 50 jaar. De geschiedenis van de als schilderclub gestarte vereniging wordt beschreven. De amateurschilders uit ons dorp waren tot 1967 aangewezen op Tintoretto in Heiloo, die door de Bakkumse kunstschilder Cor Heeck werd begeleid. Onder zijn leiding wordt op 2 mei 1967 Perspectief opgericht. Na de in gebruik name van de oude Duinrandschool werden hier naast het schilderen ook andere kunstvormen beoefend als textiele werkvormen, tekenen, beeldhouwen en keramiek.

Een zomerhuisje in de duinen
Met het uitzicht op de Zanderij en verscholen tussen de bomen stond tot voor kort een zomerhuisje met de naam ‘de Merel’. Het artikel vertelt over de heer Lub, een Amsterdamse tabaks- en sigarenfabrikant die in 1932 een stukje duingrond kocht en na veel tegenwerking er in slaagde om hier een huisje te bouwen. In de vijftiger jaren wordt het huisje verkocht aan het nog zeer jonge echtpaar Beene Warink en Alie Zonneveld; Alie heeft er tot haar overlijden in 2016 gewoond.

Antonius, eens een tijdelijk tehuis voor stadse ‘bleekneusjes’
Het voormalig koloniehuis Sint-Antonius aan de Heereweg heeft vele honderden kinderen voor een korte periode gehuisvest om op krachten te komen. Een bijzonder verhaal over de ontwikkelingen vanaf de bouw in 1934 tot de sluiting in 2011. Daarbij komen onder andere het ontwerp van het koloniehuis, de oorlogsjaren, de opvang van de kinderen, de medische zorg, het onderwijs, de kapel, de organisatie en het einde aan bod.

De boog van Thorbecke
Het is dit jaar 150 jaar geleden dat Castricum op het spoor werd aangesloten. Op zondag 1 mei 1867 vond de eerste rit plaats met hoogwaardigheidsbekleders, de dagen daarop was het gewone publiek aan de beurt. Waarom werd het onbetekenende Castricum met een wijde boog op het spoornet aangesloten en hoe belangrijk was het voor de ontwikkeling van het dorp? Minister Thorbecke speelde in de keuze voor het tracé van de spoorlijn een beslissende rol.

De Oosterbuurt rond 1830
Hierin wordt uitvoerig aandacht besteed aan de Oosterbuurt en vooral hoe deze buurt met zijn huizen en bewoners er omstreeks 1830 heeft uitgezien. De Oosterbuurt was de woonbuurt ten zuidoosten van het centrum van het dorp; ze begon enkele honderden meters vanaf de Schoolstraat en strekte zich uit tot de grens met de gemeente Heemskerk. Rond 1830 stonden er in de Oosterbuurt 26 huizen, veelal boerderijen, voornamelijk aan de Breedeweg en Doodweg. Van elk huis worden de bewoners, de eigenaren en de bijzonderheden in de periode rond 1830 genoemd. Kaartjes geven nauwkeurig de plaats van elk huis aan.

Zijtje Rechtops bezittingen aan de Breedeweg bij haar overlijden in 1798
Van de boerderij aan de Breedeweg (nu nr.72) is een uitvoerige beschrijving van de inboedel bewaard gebleven. Deze beschrijving was naar aanleiding van het overlijden van Zijtje Rechtop en diende om te komen tot een eerlijke verdeling van haar erfenis over de kinderen uit haar huwelijken met Cornelis de Graaf en Jan Schavemaker. De inhoud van elk woonvertrek werd zeer gedetailleerd beschreven: het geeft een goed beeld van inboedel, kleding en sierraden in die tijd. Ook het boerenbedrijf wordt beschreven met het grondbezit, het vee en het gereedschap.

De renovatie van de boerderij van Glorie
De stolpboerderij aan de Breedeweg 75-77, beter bekend als de boerderij van de familie Glorie, is een hele grote boerderij met drie vierkanten en dateert al van voor 1800. De boerderij is zeer ingrijpend gerenoveerd. De betekende dat met behoud van de zijmuren en de vierkanten alles is gesloopt en opnieuw opgebouwd. Uitvoerig wordt beschreven het verloop van de werkzaamheden en de aanpassingen aan de boerderij.

Een eeuw schildersbedrijf Weda
Johan Weda uit het Friese Steggerda startte in 1917 een schildersbedrijf op de Bakkummerstraat. Hij overleed in 1944 als slachtoffer van een treinbeschieting. Zijn twee zoons Theo en Ab zetten het bedrijf na de oorlog voort. De broers splitsten de zaak in 1958 in een vestiging met winkel in Bakkum van Ab en een tweede vestiging met spuiterij en winkel aan de Torenstraat, waarvan Theo eigenaar werd. De bedrijven gingen over van vader op zoon en in 1988 verhuisde het schildersbedrijf uit Bakkum naar de Castricummer Werf. De geschiedenis van het nu honderdjarige bedrijf komt uitvoerig aan bod.

De bewoners aan de Breedeweg (noordzijde)
De Breedeweg is de belangrijkste weg in de Oosterbuurt en vormde vroeger de doorgaande weg van de dorpskom naar Uitgeest. Rond 1950 stonden er negen huizen (even nummers) aan de noordzijde van de Breedeweg vanaf de boerderij van Cor Poel, waar in 1972 het zwembad werd gebouwd. In dit artikel wordt aandacht besteed aan de recente geschiedenis van deze panden en de elkaar opvolgende bewoners met onder andere de families Duijn, Hoek, de Nijs, Poel en Tromp.

De Castricumse familie … Tromp
De oudste generaties van de familie Tromp wonen in de 18e eeuw in de Zijpe en zijn binnenschipper van beroep. Nadien verlaat de familie de Zijpe en trekt onder ander naar Oude Niedorp. Timmerman Cornelis Tromp uit deze plaats komt op 29-jarige leeftijd in 1877 direct na zijn huwelijk met de Castricumse Trijntje van Duijn naar Castricum en gaat wonen aan de Breedeweg, in het woonhuis met werkplaats, dat hij aan het einde van datzelfde jaar koopt. Dit is de plaats waar het timmerbedrijf sindsdien is gevestigd. Zijn nageslacht zal het bedrijf uitbouwen tot het huidige bouwbedrijf Tromp.
De stamboom van Cornelis Tromp wordt verder behandeld tot de huidige generaties.

Naast deze artikelen bevat het 40e Jaarboek van Oud-Castricum de vaste rubrieken ‘Castricum – Honderd jaar geleden’, het Jaarverslag en de Kroniek van het afgelopen jaar.

Onder grote belangstelling is vrijdagmiddag in Fase Fier het 40e Jaarboek van de Werkgroep Oud Castricum gepresenteerd.

Het boek is weer schitterend uitgevoerd en beslaat maar liefst 124 pagina’s, met o.a. artikelen over ” Castricum en Bakkum in 1967″, ” Oud Castricum in beeld “, “de bewoners aan de Breedeweg ” en ” de Castricumse familie Tromp”.

Na een inleiding door Hans Boot, nam voorzitter Peter Sibinga het woord en vroeg Simon Zuurbier naar voren te komen. Hij werd door de voorzitter geprezen voor zijn vele werk voor de Werkgroep als hoofdredacteur en kreeg het 1e exemplaar overhandigd. Ook Nick Kaan werd in het zonnetje gezet, want zowel Simon Zuurbier als Nick Kaan stoppen bij de Werkgroep. Beide heren kregen een fraai boeket overhandigd en een kadobon.

Het 40e Jaarboek zal komende week bij de donateurs worden bezorgd. Het Jaarboek is ook verkrijgbaar in de boekhandel.

Bron: Omroep Castricum.

Het jaarboek bevat een grote variatie aan onderwerpen over gebeurtenissen in de historie van Castricum uit de afgelopen drie eeuwen. Veertien verschillende auteurs hebben daaraan bijgedragen. Door de grote variatie en de in totaal 206 afbeeldingen, waarvan vele in kleur, is de omvang van het jaarboek uitgekomen op 123 pagina’s. Vele donateurs, die gewoonlijk al uitkijken naar het verschijnen, ontvangen het jaarboek gratis.

Voorwoord

De nieuwe voorzitter Peter Sibinga beschrijft de positieve ontwikkelingen rond de plannen voor de uitbreiding van ons gebouw en geeft aan dat die uitbreiding in ons jubileumjaar gerealiseerd kan worden. Verder noemt hij de geplande activiteiten in het kader van het jubileum.

Het werk van de amateurhistoricus en archeoloog Derk van Deelen en de rijke historie van ons grondgebied vormde de aanleiding voor de oprichting van de werkgroep, die op 16 mei 1967 in het oude raadhuis door hem is geïnstalleerd. In de afgelopen periode van bijna vijftig jaar is veel archeologisch en historisch onderzoek gedaan. Het resultaat: 39 jaarboeken met bijna 4000 bladzijden, een beeldbank met 20.000 foto’s, een bibliotheek, fotoboeken, tentoonstellingen, wandel- en fietsroutes, een grote uitbreiding van ons onderkomen in 2001 enzovoort

Hoe de Wereldwinkel zijn plaats in Castricum veroverde

Door de slechte economische omstandigheden van landen buiten Europa ontstond de behoefte om op lokaal niveau inhoud te geven aan ontwikkelingshulp. In Castricum richtten jongeren in 1962 een comité op, dat zich ten doel stelde een anti-hongeractie te houden. Eind jaren zestig vroeg Jo Vissers-Keller mensen van allerlei richtingen en levensbeschouwingen mee te denken over verbeteringen van de problematiek van de Derde Wereld en de ongelijke verdeling van de welvaart. In januari 1970 startte de Werkgroep Ontwikkelingssamenwerking, waaruit korte tijd later de Castricumse Wereldwinkel zou ontstaan. In deze winkel eerst aan de Van Egmondstraat, daarna in de Henri Schuytstraat en vanaf 1991 aan de C.F. Smeetslaan worden producten verkocht uit de Derde Wereld om te komen tot rechtvaardiger handelsstructuren, rechten voor werknemers en afschaffing van de kinderarbeid.

Willem Jacobsz Hofdijk, Castricumse balladen

Het is dit jaar 200 jaar geleden dat Willem Hofdijk in Alkmaar geboren werd. In de huiselijke omgeving met zijn stiefvader en in de contacten met zijn vrienden raakte hij begeesterd door de romantische dichtkunst van zijn tijd en de mid­deleeuwse geschiedenis. Hij werkte enkele jaren elders als hulponderwijzer en debuteerde als romantisch dichter met de bundel ‘Rosamunde’. Terug in Alkmaar kreeg hij daar een positie als klerk op de secretarie. Op zijn naam staan vier balladen die Castricum als achtergrond hebben: De lijfknaap van Castricum, De stalboef, Het Wisselkind en Getuigenis der Liefde.

Vechten voor de Paus

In 1860 werd in Rome een leger opgericht om het grondgebied van de paus te verdedigen. Uit verscheidene landen meldden zich duizenden vrijwilligers aan. Met ruim 3000 man vormden de Nederlanders het grootste contingent. Het pauselijke leger kreeg de naam zouaven. Twee Castricummers: Johannes Visser en Antonius Res waren zouaaf en maakten deel uit van dit leger. Het artikel verhaalt hoe het beiden verging.

Koninklijk Landgoed Bakkum (deel 2)

Het aanzien van het duingebied is het resultaat van natuurlijke processen en menselijk handelen. Er werd gejaagd, er vond akkerbouw plaats, vee graasde in de duinen en er werd zand afgegraven. Voor dit alles was toestemming nodig van de duineigenaar, veelal van adel of een rijk geworden koopman. In 1829 kocht koning Willem I het duingebied achter Bakkum aan voor ontginningsdoeleinden. Vooral in die periode is het menselijke ingrijpen in het duinmilieu groot geweest. Na koning Willem I was landgoed Bakkum nog twee generaties lang koninklijk bezit.

Herinneringen van oud-boswachter Cor Mooij

In dit artikel vertelt de 96-jarige Cor Mooij zijn ervaringen als boswachter. Het duinreservaat, waar hij een halve eeuw heeft gewerkt, kent hij als zijn broekzak. Aan bod komen onder andere de aanleg van het Meertje van Vogelenzang, de oorlogsjaren, de opening van het Wegwijsmuseum in 1959 en het beheer van het duingebied. Over het veranderende beheer heeft de inmiddels 96-jarige markante man zo zijn eigen opvattingen.

De dood van Arie Hageman

Precies een jaar voor de bevrijding op 5 mei 1944 werd Arie Hageman in het duingebied gedood door een kogel van een Duitse soldaat. De omstandigheden van deze moord, de dramatische gevolgen voor het gezin, de tegemoetkomingen van de Duitse officieren en het uitblijven van een bestraffing van de daders worden beschreven door zijn zoon Jan. Bevrijdingsdag is voor het gezin nooit een feestdag geworden. Het overlijden van vader Arie liet diepe sporen na.

De Castricumse volleybalverenigingen

De eerste volleybalvereniging in ons dorp, The Smash, werd in 1952 opgericht. De ontwikkeling van de vereniging met zijn bestuur, ledenaantallen, accommodaties, sportprestaties en jubilea wordt beschreven.

In 1958, werd een tweede club onder de naam Dynamo opgericht, waarin vooral in de beginjaren de familie Wokke een belangrijke plaats inneemt. Waar The Smash zich meer richtte op het bereiken van een zo hoog mogelijk niveau, stelde Dynamo recreatie meer centraal. De verenigingen fuseerden in 1999 tot een nieuwe vereniging met de naam Croonenburg.

Een praatje met verzamelaar Henk Heideman

In de vijftiger jaren viel het oog van Henk Heideman op oude foto’s van Castricum die regelmatig in een regionale krant verschenen. Hij ging ze uitknippen en van lieverlee groeide zijn belangstelling voor het verleden van het dorp waar hij geboren en getogen was. Hij begon met ansichtkaarten en de volgende stap was het verzamelen van oude foto’s. Inmiddels bezit hij duizenden beelden van het dorp en zijn inwoners. Dit heeft geleid tot de uitgifte van vier prachtige fotoboeken.

De Wit in ‘vrachtrijderij’

De broers Cor en Arie de Wit vestigden zich in 1929 met hun ouders in Castricum en namen er een ‘vrachtrijderij’ over. In die tijd een opkomende bedrijfstak. Samen met ondernemende mensen als Cor Geluk en Siep Zijlstra wisten zij de bodedienst op Amsterdam uit te bouwen tot een bloeiend transportbedrijf.

In 1956 gingen deze vier ondernemers uit elkaar, waarna ieder voor zich gezonde bedrijven heeft opgericht in Castricum, Bakkum, Den Haag en Haarlem. In drie van de vier ondernemingen nam een nieuwe generatie de zaak over. Inmiddels is in Haarlem een derde generatie Castricumse De Wit aangetreden en is in Castricum en omgeving ‘Aad de Wit Verhuizingen’ een bekende naam geworden.

Cafés en kasteleins in Bakkum

Net zoals de vele winkels die Bakkum heeft gekend, verdwenen er in deze dorpskern ook verschillende cafés. Alleen hotel-café-restaurant Borst wist zich 100 jaar te handhaven. Voor zover was na te gaan in archieven of via familieleden van vroegere eigenaren, passeren in dit artikel alle Bakkumse cafés de revue. Over de afgelopen 150 jaar zijn dat er in totaal acht. Daarnaast komen enkel festiviteiten aan bod, waarin het café een rol vervult, zoals de jaarlijkse kermis, het vogelschieten en het katknuppelen. 

De geschiedenis van de Schoolstraat

In dit artikel wordt een beeld geschetst van de Schoolstraat, zoals die er omstreeks 1830 heeft uitgezien. Dit beeld omvat dan vooral de huizen met hun bewoners. De percelen zijn in die periode voor het eerst voor het Kadaster nauwkeurig opgemeten en geregistreerd. Ook is er in datzelfde jaar een volkstelling gehouden. Met behulp van deze gegevens en die van het Kadaster zijn de bewoners van de negen huizen aan de Schoolstraat terug te vinden.

De Schoolstraat en haar bewoners rond 1950

In 1854 werd er een school gebouwd naast het raadhuis met drie lokalen langs de Dorpsstraat en later drie lokalen langs de om die reden zo genoemde Schoolstraat. De oudste vermelding van de naam vinden we pas in 1907 bij de verkoop van twee huizen in deze straat. Voor die tijd werd dit gebied Kerkbuurt genoemd met een doorlopend huisnummer. De Schoolstraat begint bij de Dorpsstraat en eindigt bij de overgang van Breedeweg – Overtoom. In dit artikel wordt aan de hand van vele foto’s de bewoners van de Schoolstraat rond 1950 beschreven met hun huizen, gezinnen, beroepen en activiteiten.

De Castricumse familie . . . Groot

In dit jaarboek is gekozen voor de publicatie van de familie Groot. Deze familie geniet plaatselijke bekendheid door de voormalige roggebroodfabriek aan de Brakerweg, door de bakkerijen met winkels aan de Stetweg en aan de Burgemeester Mooijstraat en ook door de schoenenzaak eveneens aan deze straat. De oudste generaties wonen in de Wogmeer. Na meerdere generaties is er ene Pieter Groot die in 1874 een herberg koopt in Limmen;  Pieter was gehuwd met Engeltje Winder uit Limmen; zij krijgen vijf  zoons die het geslacht Groot voortzetten, Zoon Willem gaat wonen in Castricum en is de vader en grootvader van de bakkers en uit zoon Gerardus komen de schoenenzaken.

Naast deze artikelen bevat het 39e Jaarboek van Oud-Castricum de vaste rubrieken ‘Castricum – Honderd jaar geleden’, het Jaarverslag en de Kroniek van het afgelopen jaar.