18 april 2018

In memoriam Ger van Geenhuizen (Jaarboek 22 1999 pg 32)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 22, pagina 1

In memoriam Ger van Geenhuizen

Gerrit van Geenhuizen
Gerrit van Geenhuizen

Gerrit van Geenhuizen is op 9 maart 1999 op 70-jarige leeftijd overleden. Hij werd al vanaf 1970 betrokken bij de activiteiten van de Werkgroep Oud-Castricum door zijn zoon Bob, die destijds enthousiast deelnam aan de archeologische opgravingen. Ger van Geenhuizen voelde zich door zijn historische interesse en door de activiteiten van zijn zoon steeds meer bij het wel en wee van de werkgroep betrokken en werd in 1972 lid.

Toen in 1974 oud-wethouder Klaas Veldt vanwege zijn hoge leeftijd het voorzitterschap van de Werkgroep wilde neerleggen, werd er niet vergeefs een beroep op Ger van Geenhuizen gedaan om deze taak op zich te nemen. Dat voorzitterschap heeft hij gedurende een zeer lange periode (17jaar) tot in 1991 bekleed. Een periode waarin de werkgroep een enorme groei heeft meegemaakt en veel activiteiten onder zijn bezielende leiding werden ontplooid. De werkgroep groeide naar ruim 800 donateurs, werd in 1975 omgevormd naar een stichting en gaf in datzelfde jaar een rapport uit met als titel ‘Een toekomst voor Castricum’s verleden’ met een inventarisatie van waardevolle historische panden, straatbeelden en landschappen als oproep aan het Gemeentebestuur om uitermate zorgvuldig met historisch Castricum om te gaan.

In deze periode van 17 jaar zijn vele opgravingen verricht, werden verscheidene tentoonstellingen en dia-avonden georganiseerd en werd gestart met de uitgifte van een jaarboekje. Tot aan zijn overlijden was Ger van Geenhuizen actief voor Oud-Castricum.

Wij bewaren aan hem de herinnering van een zeer toegewijde en enthousiaste voorzitter en een gewaardeerd werkgroepslid.

18 april 2018

In memoriam Tiny Bakker (Jaarboek 22 1999 pg 32)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 22, pagina 1

In memoriam Tiny Bakker

Mw. Catharina G. Bakker - van der Wolff.
Mw. Catharina G. Bakker-van der Wolff.

Op 13 januari 1999 is Catharina G. Bakker-van der Wolff op 82-jarige leeftijd overleden. Dit is naast een groot verlies voor haar familie ook een gevoelig verlies voor de Werkgroep Oud-Castricum. Mevrouw Bakker is in 1977 bij de Werkgroep gekomen en heeft sindsdien tot in de maand waarin zij is overleden nog bijna wekelijks op dinsdagavond het archief in Alkmaar bezocht. Zij was daarbij voor de andere archiefbezoekers een heel bekende verschijning en ook veruit de oudste bezoeker. Het is een unicum dat iemand van haar leeftijd nog zo volop meedeed met de activiteiten van de Werkgroep en dat terwijl zij inmiddels moeilijk ter been was. Op het archief werd mevrouw Bakker daarom in een rolstoel rondgereden; ze zat hierin ook aan tafel te schrijven. Dat dwong diep respect af bij de overige archiefbezoekers, waarvan nog onlangs iemand onverwachts een foto van haar heeft genomen, die hierbij is afgebeeld. Onvoorstelbaar veel schrijfwerk heeft zij in de loop der jaren verricht. Zo heeft zij onder andere voor het onderzoek naar Castricumse families talloze geboorte-, trouw- en overlijdensakten uit de Burgerlijke Stand op het archief overgeschreven. Ook had mevrpouw Bakker als taak op zich genomen om de plaatselijke kranten zorgvuldig te bewaren om te worden ingebonden; ze maakte hieruit uittreksels van het belangrijkste plaatselijke nieuws, dat weer diende voor de publicatie van de kroniek in ons jaarboekje.

We zullen mevrouw Bakker bij Oud Castricum missen, wegens het vele werk wat ze deed, maar vooral ook door haar aanwezigheid op dinsdagavond, haar kennis, haar ideeën, maar bovenal haar markante persoonlijkheid.

5 maart 2018

Kroniek 1991 van Castricum (Jaarboek 15 1992 pg 63-64)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 15, pagina 63

Kroniek 1991 van Castricum

Januari

1 Castricum telt 22.217 inwoners; 161 minder dan op 1 januari 1990.

2 Nieuwjaarsreceptie in het gemeentehuis. Carnavalsprins Botlovis I laat merken dat hij het verbod van het ‘eerste deuntje’ van de kermis in Bakkum niet waardeert.

11 Toon de Groot neemt na ruim 38 jaar afscheid als reservist bij de Rijkspolitie.

15 Oprichtingsvergadering van de Vereniging Castricum Veilig. De vereniging bepleit de aanleg van een zuidelijke randweg.

20 Afscheidsreceptie in Geesterhage van Pastor C. Vis als basispastor voor de drie r.k. parochies in Castricum en Bakkum.

Februari

9 Speelotheek Humpie Dumpie in de bibliotheek geopend.

9 De carnavalsoptocht wordt afgelast wegens de spanningen rond de Golfoorlog.

12 Plannen worden gepresenteerd voor de fusie tussen het Bonhoeffercollege en de Henricus Mavo.

18 De winkeliersvereniging Castricum Centrum spreekt een negatief oordeel uit over de plannen om winkelcentrum Geesterduin o.a. met een kleine Hema uit te breiden.

23 Een vijfjarige kleuter verdrinkt in het zwembad De Witte Brug.

25 Installatie van de Seniorenraad, adviesorgaan voor het gemeentelijk ouderenbeleid, door wethouder P. de Wolf.

28 Discussie in de gemeenteraad over de hertaxatie in het kader van de Onroerend Goed Belasting. Meer dan duizend bezwaarschriften zijn ingediend.

Maart

6 Ton Burgmeyer neemt na 31 jaar afscheid van de brandweer.

8 De stichting Vrouwen in Beweging organiseert de plaatselijke viering van de Internationale Vrouwendag.

16 Uitvoering van de Johannes Passion door de Castricumse Oratorium Vereniging. 30 Na 31 jaar sluit bakkerij Uljee definitief de deuren.

30 Na 31 jaar sluit bakkerij Uljee definitief de deuren.

April

12 Rouwcentrum Kasterkom naast de Pancratiuskerk officieel geopend.

18 Afscheid van de groepscommandant van de Rijkspolitie adjudant Tiesinga na 35 jaar politiedienst.

18 Feestelijke heropening van het gerenoveerde en uitgebreide winkelcentrum Geesterduin.

19 Commissaris van de Koningin drs R.J. de Wit op ambtsbezoek in de gemeente.

30 De heren Thijs Bakker, A. Dijkstra, L.B. Lips, F.P. IJsseling en A. Waasdorp ontvingen een koninklijke onderscheiding.

Mei

1 G.J. Rookhuijzen is de heer Tiesinga opgevolgd als groepscommandant van de rijkspolitie.

1 Directeur Polak van het provinciaal Ziekenhuis Duinenbosch heeft het officiële startsein gegeven voor het treintaxi-project in Castricum.

5 Het eerste elftal van Vitesse is kampioen geworden in de tweede klasse A en dat was in dertien jaar niet meer voorgekomen.

23 De eerste rolcontainer met groente-, fruit- en tuinafval is door wethouder Rouwhorst geleegd.

28 Wethouder Postma heeft 96 certificaten uitgereikt aan de cursisten van het zogenaamde Help-project. Alle leerkrachten van de basisscholen hebben een opleiding gekregen om leerproblemen van kinderen te signaleren en aan te pakken.

31 Afscheid van Chris Martinus, chef buitendienst van gemeentewerken. Hij krijgt de eremedaille in goud verbonden aan de Orde van Oranje-Nassau.

Juni

1 Heropening van de uitgebreide Wereldwinkel.

5 Circa 70 scholieren van het voortgezet onderwijs brengen de musical “Two ways to heaven” ten tonele.

22 Castricum heeft er twee opvallende kunstwerken bij. De officiele plaatsing van “Cultuur-Natuur” van Nout Visser en van het beeld Metheoor van Dorthee Joehoel aan respectievelijk de C.F.Smeetslaan en de Oranjelaan heeft plaatsgevonden.

30 Wedstrijden ringsteken in Bakkum trekken veel publiek.

Juli

19 Receptie ter gelegenheid van het vertrek van notaris J. van Zanten; zijn opvolger is D.J.W. Kuiper.

23 De drukte op het strand is zo groot dat de politie zich genoodzaakt ziet om de Zeeweg voor auto’s af te sluiten.

24 Vioollerares Jeane Wijbenga – Hofman overleden.

Augustus

2 Burgemeester Schouwenaar wordt Nederlands kampioen wielrennen voor burgemeesters.

4 Arend Mostert lid van de seniorenraad en oud-gemeenteraadslid overleden.

7 Bekend wordt gemaakt dat de Rijkspolitie een ontvoering van plaatsgenoot Klaas Molenaar, oud- directeur van het Wastora concem, heeft kunnen voorkomen.

11 Pater Wim Beentjes viert zijn 40-jarig priesterjubileum.

14 Het oude gebouw van de Henricus Mavo wordt in gebruik genomen door het J.P.Thijsse College.

21 Herdenking 40-jarig bestaan van de parochie Maria ten Hemelopneming te Bakkum.

26 Installatie van de heer F.F.J. Wilms als lid van de gemeenteraad voor het CDA, Hij is mevr. C.A.M. Slot – Abeling opgevolgd.

29 Opening van het nieuwe schoolgebouw van r .k. basisschool De Hoeksteen.

September

1 Het PWN hervat de uitgebreide renovatie van het infiltratiegebied, waarbij ook belangrijke waterkundige en ecologische verbeteringen worden doorgevoerd. Het project wordt in 1994 afgerond.

2 R.W. Cooke initiatiefnemer en mede-oprichter van de stichting Muttathara overleden.

14 Nationale Monumentendag. De Nederlands Hervormde Kerk, het oude Raadhuis en het museum van het provinciaal ziekenhuis Duinenbosch zijn te bezichtigen.

16 Een jong echtpaar komt om bij een brand in hun woning aan de Stetweg.

21 Start van het Gilde-project van de Gemeenschapsraad.

25 Ontvangst van 42 personen uit Balatonfüred. Tot en met 29 september wordt een uitgebreid programma afgewerkt onder auspiciën van de stichting Jumelage.

Oktober

1 Viering 25-jarig bestaan Vrouwen Advies Commissie voor de Woningbouw.

1 Het postagentschap van de PTT in Bakkum wordt gesloten.

2 Gedeputeerde drs W .T .van Gelder en PEN hoofddirecteur mr. J. van Sandick hebben in Castricum de sleutels overhandigd van een geheel schone elektrische auto, die door de wijkverpleging gebruikt zal worden.

5 Open dag ter gelegenheid van de heropening van de ver- bouwde Juliana van Stolbergschool.


Jaarboek 15, pagina 64

6 Leden van de Royal British Legion houden hun jaarlijkse herdenking van gesneuvelde militairen in Castricum.

10 Het 10-jarig bestaan van de Gemeenschapsraad wordt herdacht.

19 De toren van de Ned. Hervormde Kerk aan de Dorpsstraat is voor bezichtiging opengesteld in het kader van de actie die de restauratie van de kerk mogelijk moet maken.

28 De raad besluit de Onroerend Goed Belasting beperkt te verhogen met 3,5% in plaats van met 4,5% zoals burgemeester en wethouders voorstelden.

29 De heer A.A. van Alphen wordt benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

30 Open huis in het gemeentehuis en een informatiemarkt in Geesterhage ter gelegenheid van de presentatie van de Info-gids voor ouderen.

November

8 Viering 20-jarig bestaan van het Bonhoeffercollege.

13 De heer Piet van Vondel, het oudste lid van CSV-handbal plaatst een herdenkingssteen in het nieuwe stenen clubgebouw op het sportpark Wouterland.

18 Leo Rommerts oud-jeugdherbergvader van Koningsbosch en concertzanger overleden.

30 De Mient-bewoners demonstreren tegen de verkeersdruk en hebben de weg enige tijd afgezet.

December

16 De Lionsc1ub Castricum/Heemskerk heeft aan de werkgroep Oud-Castricum een vitrine geschonken die in de hal van het gemeentehuis geplaatst is en waarin bodemvondsten worden geëxposeerd.

18 Installatie van de sportraad Castricum.

19 Een aantal vooraanstaande personen uit het bedrijfsleven heeft in een rapport “IJmond na 2000” o.a. geadviseerd om Velsen, Beverwijk, Heemskerk en Uitgeest tot één gemeente samen te voegen.

20 Opening van de uitgebreide sporthal De Bloemen. Het sportcentrum heeft nu de beschikking over een fitnessruimte, snookercentrum en een grote kantine.

20 Heropening van de heringerichte Torenstraat.

22 Oud-groepscommandant van de Rijkspolitie T. Sieswerda overleden.

S.P.A. Zuurbier

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Jaarboeken

5 maart 2018

Jaarverslag 1991 (Jaarboek 15 1992 pg 61-62)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 15, pagina 61

Jaarverslag 1991

Het verslagjaar stond vooral in het teken van de voorbereiding van de viering van het 25-jarig jubileum van de werkgroep in 1992.
Voor de organisatie van een tentoonstelling en de samenstelling van een jubileumboek gingen werkgroepen aan de slag.
Verder werd besloten een grote opknapbeurt voor de werkruimte De Duynkant uit te voeren. Door de inzet van vele leden is deze klus geklaard. Een grote container werd eind oktober voor het gebouw geplaatst en de hele inventaris werd daar tijdelijk in opgeborgen. Vervolgens kon met de uitvoering van het met veel wikken en wegen tot stand gekomen plan worden begonnen. Allereerst werd een vaste trap naar de zolderverdieping aangebracht en werd het plafond vernieuwd.
Het schilderwerk werd vervolgens door leden uitgevoerd. Daarna volgde de nieuwe vloerbedekking en kon de herinrichting beginnen. Een nieuwe archiefkast is aangeschaft en het oude meubilair is gespoten in dezelfde kleur.
Aan het eind van 1991 was de herinrichting nagenoeg voltooid.

Jaarboekje

Het 14e jaarboekje werd op 25 oktober in Hotel Komman gepresenteerd. Het eerste exemplaar werd aangeboden aan de heer Niek de Graaf, die als oud-medewerker van de gasfabriek een groot aandeel heeft gehad in de voorbereiding van het hoofdartikel over de geschiedenis van de gasfabriek. Het artikel is geschreven door S.P.A. Zuurbier. Verder in het jaarboekje: “Wie was Sijf Portegies” van de hand van N.A. Kaan en de stamboom van de familie Liefting van mevr. A.G. Sminia – Wouters en de heer S.P.A. Zuurbier. Verder bevatte het jaarboekje de vaste artikelen; Castricum Honderd jaar geleden, het jaarverslag en de kroniek.
De oplage bedroeg 1400 exemplaren. Ondanks een hogere oplage dan vorig jaar was het jaarboekje snel uitverkocht.

Activiteiten werkgroepen historie en archeologie

Door enkele leden van de werkgroep werd wekelijks op het streekarchief in Alkmaar onderzoek verricht naar de historie van Castricum. In het verslagjaar had dit vooral betrekking op de onderwerpen voor het 14e en 15e jaarboekje o.a. betreffende de gasfabriek, de Nederlands Hervormde kerk, de stambomen van de families Liefting, Groentjes en Stet en de rubriek Castricum honderd jaar geleden.
Enkele inventarisnummers van het oud archief van Castricum werden systematisch onderzocht met name het register van de collaterale successie en het register der verpondingen van Bakkum; de meest interessante informatie betreffende Bakkum en Castricum is overgenomen.
Voor een artikel in het jubileumboek over het bestuur van de gemeente is vooral de grootte en samenstelling van het gemeentebestuur na 1817 op het streekarchief onderzocht.
Op het Rijksarchief te Haarlem werd het onderzoek voortgezet naar alle Castricumse zaken uit de archieven van het Provinciebestuur over de periode 1814 -1836 (t.b.v. een artikel over burgemeester Pieter Kieft).

In de archief- en werkruimte ‘De Duynkant’ werd het werk aan de inventarisatie en archivering van kaarten en prenten voortgezet. Verscheidene foto’s uit particulier bezit werden gereproduceerd en aan de collectie toegevoegd.
Een proefopgraving werd gedaan op het terrein van de voormalige Hoeksteen aan de Cieweg. In 1969 heeft de werkgroep in de buurt o.a. een pottenstapel uit de eerste eeuwen van de jaartelling gevonden. Het proefonderzoek leverde weinig nieuwe gegevens op.
De heer C.J. Beentjes schonk ons weer verschillende scherven en botresten, die hij op zijn land de Goudtuinen aan de Heemstederweg had gevonden.
Het bouwrijp maken van het uitbreidingsplan Albert’s Hoeve is door de werkgroep gecontroleerd, doch er zijn geen bijzonderheden aangetroffen.

Lezingen, excursies enzovoorts

Op 22 februari werd in Hotel Borst door Jaap Stuifbergen en Loek Zonneveld een tweede donateursavond georganiseerd, waarbij dia’s werden vertoond onder de noemer “Kent u ze nog?”. De belangstelling was weer bijzonder groot.
Op 21 november werd een lezing verzorgd door dr. J.G.N. Renaud, de bekendste kastelen-deskundige van ons land. Het onderwerp van zijn lezing was: middeleeuwse kastelen in het oude graafschap Holland.
De excursie van de leden van de werkgroep op 21 september ging naar de in aanbouw zijnde replica van de Oost-Indië vaarder Batavia. Iedereen was onder de indruk van dit imposante project. De werkgroep heeft in de maand juli aan de verenigingsmarkt in de dorpskern meegedaan. Voor haar presentatie werd de eerste prijs toegekend.

Enquête

Onder de leden van de werkgroep werd door het bestuur een kleine enquête gehouden om ideeën, wensen en suggesties te verzamelen over de activiteiten en organisatie van de werkgroep. Een aantal voorstellen zoals o.a. ten aanzien van de taakverdeling is reeds overgenomen. Ook andere suggesties zullen nog worden opgepakt.

Samenwerkingsverbanden

De werkgroep onderhoudt contacten met de Stichting Regionale Geschiedbeoefening. Onder auspiciën van deze stichting is ingaande 1 oktober een steunpunt voor lokale en regionale geschiedbeoefening in Haarlem opgericht.
De voorzitter van de werkgroep Oud-Castricum is tevens voorzitter van een regionale kring van de oudheidkundige instellingen uit Egmond, Heiloo, Akersloot, Limmen, Uitgeest, Heemskerk, Beverwijk, Velsen en Castricum. Verschillende onderwerpen van gemeenschappelijk belang zijn intussen besproken, zoals o.a. automatisering, archivering en het duurzaam bewaren van


Jaarboek 15, pagina 63

archiefstukken. In oktober heeft de werkgroep een bezoek gebracht aan de werkruimte van de Historische Kring Heemskerk om eens kennis te nemen van elkaars werkwijze en ervaringen. De werkgroep is verder aangesloten bij de Archeologische Werkgemeenschap Nederland, waar ook een aantal leden individueel lid van is.

Monumentendag

De werkgroep heeft wederom medewerking verleend aan de Monumentendag op 14 september. In de Ned. Hervormde Kerk was een kleine expositie ingericht. In het oude raadhuis, kantoor van de Stichting Noordhollands Landschap, werd middels wat kaarten en prenten aandacht geschonken aan de geschiedenis van het gebouw. Het museum ‘Het Oude Huys’ van het ziekenhuis Duinenbosch was deze dag ook geopend.

Uitbreiding collectie

Voor de bibliotheek zijn verschillende nieuwe boeken aangeschaft, waaronder ‘Toverij en samenleving – Holland 1500-1800’ en ‘Steden en Staten’ uit de Hollandse Historische Reeks, Regionaal-historische bibliografie van Noord- en Zuid-Holland 1983- 1986, Handleiding voor beheer van een topografisch-historische atlas.

Vitrine

De Lionsclub Castricum-Heemskerk heeft de werkgroep een fraaie vitrine geschonken. Tijdens een bescheiden plechtigheid op 15 december werd de vitrine door de voorzitter van de Lionsclub aan de werkgroep overhandigd, waarna de werkgroep de vitrine met inhoud aanbood aan het gemeentebestuur voor plaatsing in de hal van het gemeentehuis. De vitrine is momenteel ingericht voor bodemvondsten vanaf 200 jaar voor Chr.

Bestuur, leden en donateurs

Tijdens de ledenvergadering van 13 mei trad de heer G. van Geenhuizen af na 17 jaar voorzitter te zijn geweest. Als lid blijft de heer Van Geenhuizen zich overigens voor de werkgroep inzetten.
Met algemene stemmen koos de werkgroep als nieuwe voorzitter de heer S.P.A. Zuurbier tot dan penningmeester van de werkgroep. Zijn opvolger als penningmeester is de heer P.A. van der Kamp.

Op 31 december 1991 was het bestuur als volgt samengesteld:
S.P.A. Zuurbier: voorzitter
N.A. Kaan: secretaris
P .A. van der Kamp: penningmeester
F. Baars: lid
H.M. Vermanen: lid
W.M. Visser: lid

Het aantal donateurs bedroeg op 31 december 872. Ten opzichte van 1990 is dit een toename met 52.

Proefopgraving van de werkgroep aan de Cieweg.
Proefopgraving van de werkgroep aan de Cieweg.

5 maart 2018

Castricum – honderd jaar geleden 1891 (Jaarboek 15 1992 pg 60)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 15, pagina 60

Castricum – honderd jaar geleden 1891

In het jaar 1891 zijn er geen bijzondere gebeurtenissen voorgevallen. Op 1 januari 1891 bestaat het Gemeentebestuur uit burgemeester Johannes Mooij, de wethouders Willem Melker en Jacob Kuijs en de raadsleden Adriaan van der Park, Jan Adam van Soll, Frans Glorie, Simon Louter en Jan Schuit.

Op 1 januari 1891 telt Castricum 1674 inwoners, op 31 dec. 1891 is dit aantal slechts toegenomen tot 1685; in dit jaar worden in Castricum 49 kinderen geboren, worden 18 huwelijken gesloten en overlijden 26 personen. Door het geboorteoverschot van 23 en doordat er 12 personen meer zich elders vestigen (97) dan er in Castricum komen wonen (85), neemt het inwonertal nauwelijks toe.

 
19 februari 1891

In de Gemeenteraad wordt gesproken over P. Esseling, de vaste werkman van de gemeente: de burgemeester is van mening dat P. Esseling niet langer aan de gemeente verbonden kan blijven als vast werkman, vanwege zijn zwak gestel en zijn hoge leeftijd (68 jaar). Het is voor de gemeente ook niet verantwoord om hem wekelijks zijn geld te geven en daarnaast ook nog een andere vaste werkman aan te stellen. Ofschoon deze mening door de Gemeenteraad wordt gedeeld kan men toch niet tot een definitief besluit komen. In de raadsvergadering van 15 april daaraanvolgend is toch maar besloten om D. Verduijn als nieuwe vaste werkman aan te stellen van zeven uur ’s morgens tot vijf uur ’s middags gedurende zes werkdagen en voor 4 gulden per week.

De kosten voor het luiden van de klok bij het overlijden op 23 november 1890 van Zijne Majesteit (Z.M) de Koning Willem III bedragen 20 gulden.

 
13 mei 1891

De heer G.J. Reyling krijgt – in verband met zijn vertrek naar Enkhuizen – ontslag als schatter van de lokaliteiten, waarin sterke drank wordt verkocht.

Het verzoek van de voorzitter om een nieuwe scheipaal (red: grens teken) te plaatsen tussen de gemeente Heemskerk en Castricum wordt goedgekeurd.

 
9 juli 1891

Het verzoek van M. de Haas, kruidenier alhier, om een petroleum bergplaats te mogen hebben tegenover de veelading wordt ingewilligd. Het terrein is 13,2 are groot.

 
1 september 1891

De nieuw verkozen raadsleden Cornelis Spaansen en Jan Twisk worden beëdigd. zij komen in plaats van Adriaan van der Park en Frans Glorie.
Bij de verkiezing bleken er in Castricum 147 inwoners kiesgerechtigd te zijn.

J. Bakkum wordt aangesteld tot schapenkeurder voor een wedde van 7,50 gulden per jaar. Castricum kende in totaal 2 schapenkeurders.

 
23 september 1891

De gemeenteraad heeft een verordening op het houden van schapen vastgesteld. Het omvat de volgende artikelen:

  1. de keurmeesters zullen – zoo dikwijls zulks door B. en W. wordt noodig geacht – eene algemene keuring houden van alle schapen en lammeren door de ingezetenen gehouden wordende of in de gemeente aanwezig; van de dag of de dagen, waarop die keuring zal plaats hebben, zal aan de schaaphouders bij aanplakking van biljetten kennis worden gegeven.
  2. op die kennisgeving zullen de schapenhouders verplicht zijn hunne schapen of lammeren tijdig in een hok of schuur bij hunne woning op te halen; zelve of iemand van hunnentwege bij het onderzoek tegenwoordig te zijn en den keurmeesters de hulpzame hand te bieden.
  3. De verplichting tot het ophalen bij het vorige artikel vastgesteld, zal mede van toepassing zijn van schapenhouders, die buiten de gemeente wonen, doch wier schapen of lammeren op het grondgebied van deze gemeente geweid wordend, zij zullen daartoe zorgen den noodigen toegang of de plaats in een hof of schuur bij de woning van een der ingezetenen binnen deze gemeente te verkrijgen.
  4. De overtreding dezer verordening zal gestraft worden met eene geldboete van hoogstens 25 gulden.

 
Het voorstel voor het plaatsen aan ’t Over (Overtoom) wordt aangehouden.

 
25 november 1891

Het puin van de afbraak van de oude pastorie van de Hervormde Gemeente wordt verkocht.

 
31 december 1891
De gemeenterekening over het jaar 1891 bedraagt aan inkomsten 11.295 gulden en aan uitgaven 10.811 gulden. Het batig saldo bedraagt derhalve 484 gulden.

De belangrijkste inkomsten worden gevormd door de gemeentelijke belastingen (4.522 gulden), aandeel in de rijks personele belasting (2.822 gulden), het batige saldo van het vorige jaar (855 gulden), de rijksvergoeding voor het lager onderwijs (1.560 gulden), verpachting van gemeentelijke eigendommen (896 gulden), schoolgeld (407 gulden) en overige inkomsten zoals bijvoorbeeld boeten (233 gulden).

De belangrijkste uitgaven worden gevormd door de kosten van het lager onderwijs (4.544 gulden), kosten geldlening (2.120 gulden), bestuurskosten (1.272 gulden) verpleging van krankzinnigen (709 gulden), armwezen 402 gulden), politie (455 gulden), onderhoud wegen en vaarten (586 gulden) en overige uitgaven (723 gulden).

S.P.A. Zuurbier

2 maart 2018

Pancratiuskerk: restauratie in 1992 (Jaarboek 15 1992 pg 30-32)

Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder toestemming van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum.


Jaarboek 15, pagina 30

Restauratie Oude Pancratiuskerk in 1992

Op vrijdag 11 september 1992 werd de oude Pancratiuskerk na een ingrijpende restauratie en daarbij gelijktijdig uitgevoerde bouwkundige aanpassingen weer officieel in gebruik genomen.

Wat gebeurde er in het monumentale kerkje?

Al in 1976 werden de eerste plannen gemaakt om het – het monument bedreigende – vochtprobleem aan te pakken. Voorwaar geen eenvoudige opdracht. Daarbij stuit men al gauw op vragen van hoe, wat, waar, door wie, wat kost het en hoe kunnen we het financieren. Achteraf gemakkelijk op te schrijven, maar om alles op ’n rijtje te krijgen, moet er nogal wat gebeuren. Gesprekken met deskundigen, autoriteiten, o.a. de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, uitvoerenden, plannen indienen, begrotingen maken, mogelijkheden voor subsidie onderzoeken. Voordat de techniek en het benodigde budget elkaar gevonden hebben, is men al gauw weer enige jaren verder.

In 1980 werd na een uitgebreide vochtmeting in de muren besloten de vochtbestrijding in twee fasen aan te pakken:

  • Fase 1: het aanbrengen van een drainagesysteem buiten de kerk en het op maaiveldhoogte injecteren van de muren met een vocht kerende laag; daarna een rustperiode van ongeveer zes jaar.
  • Fase 2: controle van het resultaat van fase 1 en daarna het herstellen van het pleisterwerk aan de binnenzijde en waar nodig het vervangen van de draagbalken.

Fase 1 werd in 1981 gerealiseerd. In 1987, na de rustperiode, werden er weer vochtmetingen verricht en bleek, dat er nauwelijks sprake was van enige verbetering. Een nieuw overleg en onderzoek was noodzakelijk. Inmiddels zijn de technieken en materialen veranderd, maar ook de subsidieregelingen zijn gewijzigd. Als er al iets opgedroogd mocht zijn, dan zijn het de subsidiekanalen. Hier sloegen duidelijk de bezuinigingsronden toe. Ook de geldontwaardingsproblematiek komt om de hoek kijken. Desondanks hield het kerkbestuur de moed erin en ging door met het maken en stimuleren van plannen om het gebouw te behouden.

Bij de voorbereiding van de tweede fase; in 1988, kwam het idee naar voren om de kerk gelijktijdig met de ingrijpende restauratie aan te passen aan de behoefte van deze tijd en wel door een optimaal gebruik te maken van de beschikbare ruimte. In nauw overleg met de architect werden er door de Adviescommissie Verfraaiing en Verbetering Interieur Hervormde Kerk heel ingrijpende voorstellen gedaan en werd er ook gezorgd voor de daarbij behorende kostenplaatjes.

Een aantal leden van de Hervormde Gemeente is actief aan de slag gegaan om dit te realiseren. Een restauratiecommissie, voor het belangrijkste deel bestaande uit mensen met een bouwtechnische (beroeps)achtergrond, zorgde voor de technische plannen en uitvoering hiervan. Een fondsenwerving- commissie had zich belast met de taak om de middelen te verkrijgen om een snelle realisatie mogelijk te maken.

De aantasting van de pleisterlaag door het vocht.
afb. 1 De aantasting van de pleisterlaag door het vocht.
 De sleuf langs de binnenmuur voor de aanleg van de drainageleiding.
afb. 2 De sleuf langs de binnenmuur voor de aanleg van de drainageleiding.

Op de gemeentevergadering van de Hervormde Gemeente op 9 oktober 1991 werden uiteindelijk de complete plannen gepresenteerd. Kort hierna gaf het kerkbestuur het groene licht en kon fase 2 met aanpassingen beginnen.
Na de gebruikelijke procedures van inschrijving en aanbesteding werd op 7 februari 1992 het werk opgedragen aan het Bouwbedrijf Joh. de Nijs te Castricum. Op 16 maart werd de gehele kerk ontruimd en het complete interieur in containers opgeslagen.

De verbouwingsactiviteiten bestonden uit de eigenlijke restauratie aan het oorspronkelijke gebouw en uit een aantal verbouwingen en aanpassingen van het interieur om de gebruiksmogelijkheden


Jaarboek 15, pagina 31

te vermeerderen. Alleen voor de restauratie kon Rijkssubsidie worden verkregen.

De restauratie

Aan de binnenzijde van het gebouw werden de muren tot aan de voet blootgelegd, waar nodig gerepareerd en een drainageleiding aangelegd en vervolgens de sleuf weer gedicht met grind en zand. Daarna werd de bestaande – door vocht aangetaste – pleisterlaag afgebikt en gestraald en voorzien van een nieuwe vochtbestendige pleisterlaag. Vier eikenhouten staanders werden gedeeltelijk vervangen.

Het plaatsen van de oude grafzerken.
afb. 3 Het plaatsen van de oude grafzerken.

De consequentie van het graven van een gleuf langs de gehele kerkmuur was, dat de houten vlonders geheel en de bestaande zerkenvloer gedeeltelijk moesten worden opgenomen. De tot dan onbekende kwaliteit van de zich onder de houten vlonders bevindende zerkenvloer was van een zodanige samenstelling dat er van herleggen geen sprake kon zijn. Na het verwijderen van de vlonders is eerst de gehele zerkenvloer gefotografeerd en later in kaart gebracht (zie hierover het artikel van ir. J. Kol).

Vast stond dat de ‘beschreven’ zerken de kerk niet mochten verlaten en derhalve weer een waardige plaats in het gebouw moesten behouden. Hiertoe is een nieuw zerkenplan gemaakt en met grote nauwkeurigheid hebben alle ‘monumentjes’ weer een plaats gevonden.

In het kader van de restauratie is in de kerk een deel van het plafond in het koor vernieuwd en is het interieur in z’n geheel afgeschilderd. Aan de buitenzijde zijn de koperen goten van het schip geheel vervangen en zijn er in de gehele kap ventilatie-openingen aangebracht. Tevens is er 18 m van het leien dak vernieuwd en zijn er om inspectie van de kap – door de Monumentenwacht – mogelijk te maken, bronzen ladderhaken aangebracht. Daar waar nodig is het voegwerk hersteld en is het houtwerk geschilderd.

Verbouw en aanpassingen

De inrichting van de kerkruimte (westzijde) op de begane grond.
afb. 4 De inrichting van de kerkruimte (westzijde) op de begane grond.
De inrichting van de kerkruimte (westzijde) op de eerste verdieping.
afb. 5 De inrichting van de kerkruimte (westzijde) op de eerste verdieping.

We gaan nu het kerkgebouw binnen door de deuren onderin de toren (1); (de hier gebruikte nummers verwijzen naar afbeelding 4 en 5). De gemeente Castricum, eigenaar van de toren, heeft toestemming gegeven de ruimte op de begane grond van de toren te gebruiken en in te richten tot de ingang van de kerk. Het is een mooie ruimte, met een fraai gewelf, waarin zich onder meer de brandweeraansluitingen – zowel voor de toren als voor de kerk – bevinden. Deze blijven daar uiteraard zitten.

Om het tochten in de kerk te voorkomen (de ingang ligt op het westen en westenwind is in deze regio geen onbekende), is er een volautomatische tochtsluis aangebracht, waarin tevens een klein niveauverschil (straat – kerk) is overbrugd om de toegang van invalidenwagens mogelijk te maken (2). De mogelijkheid om de klok te luiden, is verplaatst naar de eerste verdieping in de toren.

Door de tochtsluis zijn we aangekomen in de ontvangstruimte (3). Links vindt u achtereenvolgens de toegang tot het – volgens de daarvoor gestelde eisen voor gehandicapten – aangepaste toilet (4), de cv-ruimte (5), de keuken (6) en een berging (7), de garderobe (8) en het trappenhuis (10). Aan de rechterkant bevindt zich de nooduitgang (9) en de scheidingswand, waardoor het mogelijk is de ontvangstruimte te scheiden van de kerkruimte en deze zo nodig als zelfstandige ruimte te gebruiken.

Via het nieuwe trappenhuis (10) bereikt u een halletje met toilet (12) en de ingang van de consistoriekamer (13) en de nieuwe vergaderruimte (14). Om deze ruimte te kunnen maken, was het nodig om de vloer (plafond van de ontvangstruimte) 45 cm te laten zakken, zodat men zonder pijn aan het hoofd onder de bestaande balken door kan. Om van deze ruimte tijdens de kerkdienst gebruik te kunnen maken, is er optimaal aandacht


Jaarboek 15, pagina 32

besteed aan de geluidsisolatie en is er ook boven een toilet aangebracht. Bovendien is gedacht aan een andere vluchtweg bij eventuele calamiteiten; achterin is een nooddeur (15) naar de consistoriekamer. Daar bevindt zich een nooduitgang (16) met een daarbij behorende brandladder. Achter de nieuwe vergaderruimte is een archiefruimte (17) voor de kerk ingericht. Ook is de toegangsdeur naar de toren (18) geheel vernieuwd.

Het gehele elektriciteitscircuit is vervangen en daar waar mogelijk ingebouwd. De nevenruimten zijn aangesloten op een centraal verwarmingssysteem en de ontvangstruimte is bovendien voorzien van vloerverwarming.

Het uitzicht vanuit de kerk op de nieuwe ontvangstruimte.
afb. 6 Het uitzicht vanuit de kerk op de nieuwe ontvangstruimte.

Op 24 juli 1992 was het werk van de aannemer geheel volgens plan gereed. Daarna restte het afwerken en herinrichten van het interieur. Op 11 september werd het gebouw officieel geopend en vanaf 13 september 1992 kerkt de Hervormde Gemeente Castricum, mede dankzij veler inspanning, weer in eigen huis.

F. van der Zande
kerkvoogd bouwzaken

De verbouwing is gereed; een blik op kerkruimte en koor.
afb. 7 De verbouwing is gereed; een blik op kerkruimte en koor.